ค่าจ้างทนายความในไทย ราคาเท่าไร คิดอย่างไร และใช้เวลานานแค่ไหน

ตารางช่วงราคาและระยะเวลา

ตัวเลขข้างต้นเป็นการประมาณการเพื่อวางงบประมาณ ไม่ใช่ราคาผูกพัน ค่าธรรมเนียมราชการแยกจากค่าบริการ และราคาจริงยืนยันในใบเสนอราคาหลังประเมินเอกสาร

อะไรทำให้ราคาต่างกัน

ขั้นตอนการทำงานจริง

1. 1. ปรึกษาและประเมินรูปคดี

   ส่งเอกสารล่วงหน้า เล่าลำดับเหตุการณ์ตามวันที่ ทนายจะประเมินว่ามีมูลฟ้องหรือไม่ อายุความเหลือเท่าไร และทางเลือกใดคุ้มค่าที่สุด

2. 2. ใบเสนอราคาและขอบเขตงาน

   ระบุให้ชัดว่ารวมกี่นัด รวมการอุทธรณ์หรือไม่ ค่าธรรมเนียมศาลและค่าเดินทางคิดอย่างไร

3. 3. หนังสือบอกกล่าวและเจรจา

   ส่งหนังสือทวงถามหรือหนังสือแจ้งสิทธิ หลายกรณีจบด้วยการทำสัญญาประนีประนอมโดยไม่ต้องฟ้อง

4. 4. ยื่นฟ้องและชำระค่าธรรมเนียมศาล

   จัดทำคำฟ้อง แนบพยานเอกสาร ยื่นต่อศาลที่มีเขตอำนาจ และวางค่าขึ้นศาลตามทุนทรัพย์

5. 5. ไกล่เกลี่ยและชี้สองสถาน

   ศาลมักให้โอกาสไกล่เกลี่ยก่อน หากตกลงกันได้จะทำสัญญายอมซึ่งบังคับได้เช่นเดียวกับคำพิพากษา

6. 6. สืบพยานและพิพากษา

   นำพยานบุคคลและพยานเอกสารเข้าสืบตามวันนัด แล้วรอคำพิพากษา

7. 7. บังคับคดีหรืออุทธรณ์

   ชนะคดีแล้วยังต้องสืบทรัพย์และตั้งเรื่องบังคับคดี ซึ่งเป็นงานคนละส่วนและมีค่าใช้จ่ายของตัวเอง

เอกสารที่ต้องเตรียม

• บัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้ว่าจ้าง และหนังสือรับรองบริษัทหากเป็นนิติบุคคล
• สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบส่งของ ใบแจ้งหนี้ หรือหลักฐานการโอนเงินที่เกี่ยวข้อง
• ข้อความแชท อีเมล หรือหนังสือโต้ตอบที่แสดงการตกลงและการผิดนัด
• หมายศาลหรือคำฟ้องที่ได้รับมา พร้อมซองที่ระบุวันที่รับ (หากถูกฟ้อง)
• รายละเอียดทรัพย์สินของคู่กรณีเท่าที่ทราบ สำหรับวางแผนการบังคับคดี

ข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียเงินซ้ำ

คำถามที่พบบ่อย

ค่าจ้างทนายความคิดแบบไหนได้บ้าง

โดยทั่วไปมี 4 รูปแบบ คือ ค่าปรึกษารายครั้ง ค่าจ้างตามชิ้นงาน เช่น ร่างหรือตรวจสัญญา ค่าว่าความรายคดีซึ่งกำหนดตามทุนทรัพย์และจำนวนนัด และค่าที่ปรึกษารายเดือนสำหรับองค์กรที่ใช้งานต่อเนื่อง ควรขอใบเสนอราคาที่ระบุขอบเขตงาน จำนวนนัดที่รวม และค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บตามจริง เช่น ค่าเดินทางต่างจังหวัด ค่าคัดถ่ายเอกสารจากหน่วยงาน และค่าแปลเอกสาร เพื่อไม่ให้เกิดข้อโต้แย้งระหว่างทาง

ค่าขึ้นศาลกับค่าทนายต่างกันอย่างไร

ค่าขึ้นศาลเป็นค่าธรรมเนียมที่จ่ายให้ศาลเมื่อยื่นฟ้องคดีแพ่ง คำนวณตามทุนทรัพย์ที่เรียกร้องและมีเพดานตามกฎหมาย ส่วนค่าทนายคือค่าตอบแทนการทำงานของผู้ประกอบวิชาชีพ ทั้งสองรายการแยกกันโดยสิ้นเชิง นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายอื่นที่ควรกันงบไว้ เช่น ค่าส่งหมาย ค่าคัดคำพิพากษา ค่าพยานผู้เชี่ยวชาญ และค่าใช้จ่ายในชั้นบังคับคดี

คดีแพ่งใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะจบ

คดีแพ่งชั้นต้นที่ไม่ซับซ้อนมักใช้เวลาประมาณ 8–18 เดือนนับจากวันยื่นฟ้อง ขึ้นกับปริมาณคดีของศาลนั้น จำนวนพยาน และการเลื่อนนัด หากคู่ความอุทธรณ์หรือฎีกาจะเพิ่มเวลาอีกหลายเดือนถึงเป็นปี ในทางกลับกันการไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องหรือในนัดแรกอาจจบได้ภายใน 1–3 เดือน จึงควรประเมินทางเลือกนี้ก่อนเสมอเมื่อคู่กรณียังพอเจรจาได้

จำเป็นต้องจ้างทนายทุกเรื่องหรือไม่

ไม่จำเป็น เรื่องที่มีเอกสารครบและคู่กรณียอมรับหนี้ อาจใช้เพียงหนังสือทวงถามที่เขียนถูกต้องก็จบได้ แต่เมื่อเรื่องเข้าสู่ศาล มีทุนทรัพย์สูง มีคู่ความหลายฝ่าย เกี่ยวข้องกับที่ดิน มรดก คดีอาญา หรือมีเอกสารภาษาต่างประเทศ การมีทนายช่วยลดความเสี่ยงเรื่องรูปแบบคำคู่ความและการนำสืบพยาน ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้แพ้คดีทั้งที่ข้อเท็จจริงอยู่ข้างเรา

ได้รับหมายศาลแล้วต้องทำอะไรภายในกี่วัน

โดยหลักจำเลยในคดีแพ่งต้องยื่นคำให้การภายใน 15 วันนับแต่วันได้รับหมาย หากปล่อยให้พ้นกำหนดโดยไม่ยื่นและไม่ไปศาล ศาลอาจพิจารณาไปฝ่ายเดียวและมีคำพิพากษาให้ชำระตามฟ้อง ดังนั้นเมื่อได้รับหมายควรเก็บซองที่ระบุวันที่รับไว้ และติดต่อทนายทันทีในวันเดียวกัน อย่ารอจนใกล้ครบกำหนดเพราะการรวบรวมเอกสารหักล้างต้องใช้เวลา

ค่าทนายจ่ายเป็นงวดได้ไหม

ในงานคดีนิยมแบ่งชำระเป็นงวด เช่น งวดแรกเมื่อลงนามจ้างและเตรียมคำฟ้อง งวดถัดไปเมื่อยื่นฟ้องหรือเริ่มสืบพยาน และงวดสุดท้ายเมื่อศาลมีคำพิพากษา การแบ่งงวดช่วยให้ผู้ว่าจ้างติดตามความคืบหน้าได้ และควรระบุไว้ในสัญญาจ้างว่าหากงานยุติก่อนกำหนด เช่น ตกลงประนีประนอมกันได้ จะคิดค่าบริการอย่างไร

ทนายรับประกันผลคดีได้หรือไม่

ไม่ได้ และผู้ที่รับประกันผลคดีถือเป็นสัญญาณอันตราย เพราะผลคดีขึ้นกับพยานหลักฐานและดุลพินิจของศาล สิ่งที่ทนายรับผิดชอบได้คือความครบถ้วนของรูปคดี การยื่นภายในกำหนดเวลา การนำสืบให้ตรงประเด็น และการแจ้งความเสี่ยงอย่างตรงไปตรงมาก่อนตัดสินใจฟ้อง

เอกสารภาษาต่างประเทศใช้ในศาลไทยได้เลยหรือไม่

ต้องแปลเป็นภาษาไทยก่อน และในหลายกรณีต้องมีการรับรองคำแปลหรือรับรองเอกสารต้นทางตามเส้นทางที่ปลายทางกำหนด ค่าใช้จ่ายส่วนนี้แยกจากค่าทนายและควรกันเวลาไว้ล่วงหน้า เพราะการรอรับรองเอกสารข้ามประเทศอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์และกระทบวันนัดสืบพยานได้

ถ้าอยากประหยัดค่าใช้จ่ายควรเริ่มอย่างไร

เริ่มจากการปรึกษาแบบมีค่าธรรมเนียมหนึ่งครั้งพร้อมส่งเอกสารครบ เพื่อให้ได้ความเห็นที่ใช้ตัดสินใจได้จริง จากนั้นเลือกเส้นทางที่ต้นทุนต่ำก่อน เช่น หนังสือทวงถาม การเจรจา หรือการไกล่เกลี่ย และจัดเอกสารของตัวเองให้เป็นระบบตามลำดับเวลา เพราะเวลาที่ทนายต้องใช้ไล่เรียงเอกสารที่กระจัดกระจายคือค่าใช้จ่ายที่ผู้ว่าจ้างจ่ายเอง

ตกลงจ้างแล้วควรมีเอกสารอะไรไว้เป็นหลักฐาน

ควรมีสัญญาจ้างว่าความหรือหนังสือตกลงขอบเขตงานที่ระบุคู่สัญญา งานที่ทำ จำนวนเงินและงวดชำระ ค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บตามจริง ช่องทางรายงานความคืบหน้า และเงื่อนไขการเลิกสัญญา พร้อมใบเสร็จรับเงินทุกงวด หากเป็นบริษัทควรขอเอกสารในนามนิติบุคคลเพื่อใช้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทางบัญชีได้ถูกต้อง

คู่มือค่าบริการหมวดอื่น

• ค่าจ้างสำนักงานบัญชี
• ค่าจดบริษัทและจด VAT
• ค่ารับรองเอกสาร Notary