หน้าแรก / คำถามที่พบบ่อย / สำนักงานทนายความ คดีความ และสัญญา

สำนักงานทนายความ คดีความ และสัญญา

คำถามเรื่องการฟ้องคดีแพ่ง-อาญา เขตอำนาจศาล อายุความ ค่าทนายและค่าขึ้นศาล การไกล่เกลี่ย การบังคับคดี และงานสัญญาสำหรับบริษัท

จะรู้ได้อย่างไรว่าเรื่องของเราควรฟ้องศาลไหน?

หลักทั่วไปคือฟ้องที่ศาลซึ่งจำเลยมีภูมิลำเนา หรือศาลที่มูลคดีเกิด เช่น สถานที่ทำสัญญาหรือสถานที่ที่เกิดการละเมิด ถัดมาคือดูประเภทศาลและทุนทรัพย์ คดีมโนสาเร่และคดีที่ทุนทรัพย์ไม่เกินสามแสนบาทอยู่ในอำนาจศาลแขวง คดีแรงงานไปศาลแรงงาน คดีครอบครัวและเยาวชนไปศาลเยาวชนและครอบครัว ส่วนคดีผู้บริโภคมีวิธีพิจารณาเฉพาะที่ผู้บริโภคยื่นฟ้องได้ที่ศาลซึ่งตนมีภูมิลำเนา การเลือกศาลผิดทำให้ศาลไม่รับคำฟ้องหรือต้องโอนคดี เสียเวลาหลายเดือน จึงควรให้ทนายตรวจเขตอำนาจก่อนยื่นเสมอ

อายุความของคดีแพ่งที่พบบ่อยมีกี่ปี?

ไม่เท่ากันในแต่ละมูลหนี้ หนี้ตามสัญญาทั่วไปที่กฎหมายไม่ได้กำหนดไว้เฉพาะมีอายุความสิบปี แต่สิทธิเรียกร้องของผู้ประกอบการค้าเกี่ยวกับการส่งมอบสินค้าหรือการจ้างทำของมีอายุความสองปี ค่าเช่าและค่าจ้างรายเดือนมีอายุความห้าปี ส่วนมูลละเมิดมีอายุความหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ต้องรับผิด แต่ไม่เกินสิบปีนับแต่วันละเมิด การรับสภาพหนี้หรือการผ่อนชำระบางส่วนทำให้อายุความสะดุดหยุดลงและเริ่มนับใหม่ จึงควรให้ทนายตรวจไทม์ไลน์ก่อนตัดสินใจว่าจะเจรจาหรือฟ้อง

ต้องส่งหนังสือบอกกล่าวทวงถามก่อนฟ้องทุกครั้งหรือไม่?

ไม่ทุกกรณี แต่จำเป็นในหลายกรณีที่กฎหมายหรือสัญญากำหนด เช่น การบอกเลิกสัญญาที่ต้องให้เวลาอีกฝ่ายแก้ไขก่อน การเรียกให้ชำระหนี้ที่ไม่มีกำหนดเวลาชำระเพื่อให้ลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด หรือการบังคับจำนอง ประโยชน์อีกด้านคือหนังสือบอกกล่าวเป็นหลักฐานว่าเราพยายามแก้ปัญหาก่อนฟ้อง ซึ่งมีผลต่อการเจรจาและดอกเบี้ยผิดนัด วิธีที่ปลอดภัยคือส่งไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังภูมิลำเนาตามทะเบียนบ้านหรือที่อยู่ตามหนังสือรับรองบริษัท แล้วเก็บใบตอบรับไว้ประกอบคำฟ้อง

ค่าขึ้นศาลคิดอย่างไร และเป็นค่าจ้างทนายหรือไม่?

ค่าขึ้นศาลเป็นค่าธรรมเนียมที่จ่ายให้ศาล ไม่ใช่ค่าจ้างทนาย คดีมีทุนทรัพย์โดยทั่วไปคิดในอัตราร้อยละสองของทุนทรัพย์ภายใต้เพดานที่กฎหมายกำหนด และมีอัตราลดลงเมื่อทุนทรัพย์สูงมาก ส่วนคดีไม่มีทุนทรัพย์เสียค่าขึ้นศาลตามอัตราคงที่ นอกจากนี้ยังมีค่านำหมาย ค่าส่งคำคู่ความ ค่าพยานผู้เชี่ยวชาญ และค่าใช้จ่ายในชั้นบังคับคดี ใบเสนอราคาที่ดีต้องแยกค่าธรรมเนียมศาลออกจากค่าวิชาชีพให้ชัด เพื่อให้ลูกความเห็นภาระที่แท้จริงตั้งแต่ต้น

ชนะคดีแล้วจะได้เงินคืนทันทีเลยไหม?

ไม่ทันที คำพิพากษาเป็นเพียงการรับรองสิทธิ หากลูกหนี้ไม่ชำระตามคำบังคับ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต้องตั้งเรื่องบังคับคดี สืบหาทรัพย์สิน แล้วขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดหรืออายัดทรัพย์ เช่น บัญชีธนาคาร เงินเดือนส่วนที่กฎหมายให้อายัดได้ หรืออสังหาริมทรัพย์ เพื่อนำออกขายทอดตลาด กระบวนการนี้ใช้เวลาและมีค่าใช้จ่ายของเจ้าพนักงาน หากลูกหนี้ไม่มีทรัพย์ การชนะคดีอาจไม่ได้เงินจริง จึงควรประเมินความสามารถในการชำระหนี้ตั้งแต่ก่อนฟ้อง

ไกล่เกลี่ยกับสู้คดีจนจบ ต่างกันอย่างไรในทางปฏิบัติ?

การไกล่เกลี่ยจบเร็วกว่ามากและคุมค่าใช้จ่ายได้ เมื่อทำสัญญาประนีประนอมยอมความในศาลแล้ว ศาลพิพากษาตามยอม ซึ่งบังคับได้เช่นเดียวกับคำพิพากษาปกติ และผู้ฟ้องอาจได้รับค่าขึ้นศาลคืนบางส่วนตามที่กฎหมายกำหนด ส่วนการสู้คดีจนจบใช้เวลานานกว่า ต้องสืบพยานทั้งสองฝ่าย และยังมีชั้นอุทธรณ์กับฎีกา ข้อดีคือได้คำวินิจฉัยเต็มรูปแบบเมื่อข้อเท็จจริงยังขัดแย้งกันมาก แนวทางที่เราใช้คือประเมินพยานหลักฐานก่อน แล้วเสนอกรอบตัวเลขที่ยอมรับได้ให้ลูกความตัดสินใจ

ถูกฟ้องแล้วได้รับหมายศาล ควรทำอะไรภายในกี่วัน?

ต้องรีบที่สุด เพราะจำเลยในคดีแพ่งมีกำหนดยื่นคำให้การภายในสิบห้าวันนับแต่วันได้รับหมาย หากส่งหมายโดยวิธีปิดหมายจะมีผลเมื่อพ้นสิบห้าวันนับแต่วันปิด สิ่งที่ควรทำคือเก็บซองและบันทึกวันรับไว้ รวบรวมสัญญาและหลักฐานการชำระเงินทั้งหมด แล้วปรึกษาทนายทันที การไม่ยื่นคำให้การอาจทำให้ศาลมีคำสั่งว่าขาดนัดยื่นคำให้การและพิจารณาไปฝ่ายเดียว ซึ่งการขอพิจารณาคดีใหม่ภายหลังทำได้ยากและมีเงื่อนไขเคร่งครัด

ลูกความต้องไปศาลทุกนัดหรือไม่?

ไม่ต้องทุกนัด นัดที่ทนายไปแทนได้คือนัดชี้สองสถาน นัดตรวจพยานหลักฐาน และนัดฟังคำสั่งบางประเภท แต่นัดที่ลูกความควรหรือจำเป็นต้องมาด้วยตนเองคือวันไกล่เกลี่ยซึ่งต้องตัดสินใจเรื่องตัวเลข และวันสืบพยานที่ลูกความเป็นพยานเอง เราจะแจ้งกำหนดนัดล่วงหน้าพร้อมสรุปประเด็นที่ศาลจะถาม เพื่อให้เตรียมคำตอบและเอกสารได้ทัน หากติดภารกิจจริง ๆ ต้องแจ้งก่อนเพื่อขอเลื่อนอย่างมีเหตุผลอันสมควร มิใช่ไม่มาโดยไม่แจ้ง

คดีอาญากับคดีแพ่งจากเรื่องเดียวกัน ฟ้องพร้อมกันได้ไหม?

ได้ และบางกรณีควรทำ เช่น การฉ้อโกงหรือยักยอกที่มีทั้งความรับผิดทางอาญาและหนี้ที่ต้องชดใช้ ผู้เสียหายอาจร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนหรือฟ้องเองต่อศาล และเรียกค่าสินไหมทดแทนในคดีอาญาได้ตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ซึ่งช่วยประหยัดค่าขึ้นศาล ข้อควรระวังคือความผิดบางฐานเป็นความผิดอันยอมความได้และมีอายุความร้องทุกข์สามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำผิด หากปล่อยไว้เกินกำหนดจะเหลือเพียงช่องทางทางแพ่ง

สัญญาที่ทำกันทางไลน์หรืออีเมล ใช้ฟ้องได้หรือไม่?

ใช้ได้ กฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์รับรองว่าข้อความอิเล็กทรอนิกส์ไม่ถูกปฏิเสธความมีผลเพียงเพราะอยู่ในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ สิ่งที่ต้องระวังคือการพิสูจน์ว่าคู่กรณีเป็นผู้ส่งจริง จึงควรเก็บหลักฐานให้ครบ ทั้งภาพหน้าจอที่เห็นชื่อบัญชีและวันเวลา ไฟล์ต้นทางที่ยังไม่ถูกแก้ไข หลักฐานการโอนเงินที่สอดคล้องกับข้อความ และเบอร์โทรหรืออีเมลที่ใช้ติดต่อ สำหรับสัญญาบางประเภทที่กฎหมายบังคับให้ทำเป็นหนังสือหรือจดทะเบียน เช่น การซื้อขายที่ดิน ข้อความทางแชตยังไม่เพียงพอ

ค่าทนายคิดแบบไหนได้บ้าง และแบบใดเหมาะกับงานแบบใด?

ที่ใช้กันจริงมีสี่แบบ หนึ่งคือค่าบริการเหมาต่อคดี เหมาะกับงานที่ขอบเขตชัด เช่น ฟ้องเรียกหนี้ตามสัญญา สองคือคิดตามชั่วโมงทำงาน เหมาะกับงานให้คำปรึกษาและเจรจาที่ขอบเขตยังไม่แน่นอน สามคือค่าบริการรายเดือนแบบที่ปรึกษาประจำ เหมาะกับบริษัทที่มีสัญญาและคำถามต่อเนื่อง สี่คือค่าบริการพื้นฐานบวกส่วนเพิ่มตามผลสำเร็จของการเรียกเก็บหนี้ ซึ่งต้องตกลงกรอบให้ชัดและไม่ขัดต่อข้อบังคับวิชาชีพ ทุกแบบควรระบุสิ่งที่ไม่รวม เช่น ค่าธรรมเนียมศาลและค่าเดินทางต่างจังหวัด

ชาวต่างชาติจ้างทนายไทยแล้วเอกสารต้องแปลทั้งหมดหรือไม่?

เอกสารที่ยื่นต่อศาลไทยต้องเป็นภาษาไทย หากต้นฉบับเป็นภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลที่ถูกต้องแนบ และในหลายกรณีศาลหรือคู่ความอาจโต้แย้งความถูกต้องของคำแปลได้ จึงควรใช้คำแปลที่มีผู้รับผิดชอบชัดเจน สำหรับหนังสือมอบอำนาจที่ทำในต่างประเทศ ต้องผ่านการรับรองตามเส้นทางที่ใช้ได้กับไทย เช่น รับรองโดยโนตารีของประเทศนั้นแล้วรับรองต่อที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย เราจัดชุดเอกสารและคำแปลให้ครบก่อนยื่น เพื่อลดความเสี่ยงที่ศาลจะสั่งให้แก้ไขภายหลัง

คดีแรงงานต้องเสียค่าขึ้นศาลไหม และมีเวลาฟ้องนานแค่ไหน?

คดีแรงงานได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการฟ้อง ซึ่งช่วยให้ลูกจ้างเข้าถึงศาลได้ง่ายขึ้น แต่กรอบเวลาสำคัญมาก เช่น การฟ้องเพิกถอนคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานต้องทำภายในสามสิบวันนับแต่ทราบคำสั่ง ส่วนสิทธิเรียกค่าชดเชยและค่าจ้างค้างจ่ายมีอายุความตามกฎหมายที่ต่างกันในแต่ละรายการ ก่อนฟ้องควรรวบรวมสัญญาจ้าง สลิปเงินเดือน หนังสือเตือน หนังสือเลิกจ้าง และข้อความสั่งงาน เพราะศาลแรงงานเน้นข้อเท็จจริงเรื่องอำนาจบังคับบัญชาและเหตุผลการเลิกจ้างเป็นหลัก

บริษัทควรมีที่ปรึกษากฎหมายประจำเมื่อไร?

เมื่อความเสียหายจากความผิดพลาดหนึ่งครั้งสูงกว่าค่าบริการทั้งปี สัญญาณที่พบบ่อยคือเริ่มมีคู่สัญญารายใหญ่ที่ส่งร่างสัญญาของตนมาให้เซ็น เริ่มมีพนักงานหลายสิบคนจนต้องมีระเบียบข้อบังคับการทำงานและกระบวนการทางวินัย เริ่มขายสินค้าหรือบริการข้ามประเทศ หรือเริ่มมีข้อพิพาทซ้ำแบบเดิม งานที่ที่ปรึกษาประจำช่วยได้คือแก้ไขข้อสัญญาที่เสี่ยง วางแบบฟอร์มมาตรฐาน ตรวจหนังสือทวงถามก่อนส่ง และประเมินว่าเรื่องใดควรจบด้วยการเจรจาแทนการฟ้อง

ข้อมูลที่เล่าให้ทนายฟัง จะถูกเปิดเผยหรือไม่?

ทนายความมีหน้าที่รักษาความลับของลูกความตามข้อบังคับว่าด้วยมรรยาททนายความ และการเปิดเผยความลับที่ได้จากการปฏิบัติหน้าที่โดยไม่ได้รับความยินยอมอาจเป็นความผิดตามกฎหมายอาญาด้วย ในทางปฏิบัติเรากำหนดผู้รับผิดชอบสำนวนเป็นรายชื่อชัดเจน เก็บเอกสารในระบบที่จำกัดสิทธิเข้าถึง และตรวจความขัดกันของผลประโยชน์ก่อนรับงานทุกครั้ง หากพบว่าคู่กรณีเคยเป็นลูกความในเรื่องที่เกี่ยวข้อง เราจะแจ้งและปฏิเสธรับงาน แทนที่จะรับไว้แล้วค่อยแก้ปัญหาทีหลัง

ทนายรับประกันว่าจะชนะคดีได้ไหม?

ไม่ได้ และการรับประกันผลคดีเป็นสัญญาณอันตราย เพราะผลคดีขึ้นกับพยานหลักฐาน คำเบิกความ และดุลพินิจของศาล ซึ่งไม่มีใครควบคุมได้ สิ่งที่สำนักงานที่รับผิดชอบทำได้คือประเมินโอกาสตามข้อเท็จจริงที่มี ชี้จุดอ่อนของเราเองก่อนที่อีกฝ่ายจะชี้ อธิบายกรอบเวลาและค่าใช้จ่ายตามความเป็นจริง และเสนอทางเลือกที่ไม่ต้องฟ้องเมื่อมันคุ้มกว่า หากมีผู้ใดเสนอว่ารู้จักคนในกระบวนการยุติธรรมหรือรับประกันผล ควรปฏิเสธและตรวจสอบทันที

หนี้ที่ไม่มีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ฟ้องได้หรือไม่?

ฟ้องได้ถ้ามีหลักฐานอื่นที่พิสูจน์การกู้ยืมหรือการค้างชำระ อย่างไรก็ตามกฎหมายกำหนดว่าการกู้ยืมเงินเกินสองพันบาทต้องมีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืมจึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ ซึ่งข้อความทางแชตที่ผู้ยืมยอมรับหนี้พร้อมสลิปโอนเงินมักถูกใช้เป็นหลักฐานประกอบ สำหรับหนี้การค้าที่ไม่มีสัญญา ใบส่งของที่มีลายมือชื่อผู้รับ ใบแจ้งหนี้ และประวัติการชำระเงินบางส่วน เป็นชุดหลักฐานที่ศาลรับฟังได้เช่นกัน

อยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ ดำเนินคดีในไทยได้อย่างไร?

ทำได้โดยมอบอำนาจ ลูกความลงนามในใบแต่งทนายและหนังสือมอบอำนาจ แล้วให้ทนายดำเนินการแทนในนัดที่ไม่ต้องเบิกความด้วยตนเอง หากอยู่ต่างประเทศ หนังสือมอบอำนาจควรลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย หรือผ่านโนตารีของประเทศนั้นแล้วรับรองต่อจนใช้ในไทยได้ ส่วนวันสืบพยานที่ลูกความต้องเบิกความเอง ศาลอาจอนุญาตให้สืบพยานผ่านระบบการประชุมทางจอภาพได้ในบางกรณี ซึ่งต้องยื่นคำร้องขออนุญาตล่วงหน้า

คดีผู้บริโภคต่างจากคดีแพ่งทั่วไปอย่างไร?

คดีผู้บริโภคมีวิธีพิจารณาที่ออกแบบให้ผู้บริโภคเข้าถึงศาลได้ง่ายกว่า ผู้บริโภคยื่นฟ้องด้วยวาจาได้โดยมีเจ้าพนักงานคดีช่วยบันทึก ได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการฟ้อง และในหลายประเด็นภาระการพิสูจน์ตกแก่ผู้ประกอบธุรกิจซึ่งเป็นผู้ครอบครองข้อมูลมากกว่า ข้อควรรู้สำหรับฝั่งผู้ประกอบการคือเอกสารภายใน เช่น บันทึกการตรวจสอบสินค้าและประวัติการแจ้งเตือนลูกค้า มักกลายเป็นพยานหลักฐานหลัก จึงควรเก็บระบบเอกสารให้ครบตั้งแต่ก่อนเกิดข้อพิพาท

ก่อนเข้าพบทนายครั้งแรก ควรเตรียมอะไรไปบ้าง?

เตรียมสามชุด ชุดแรกคือลำดับเหตุการณ์ตามวันที่ เขียนสั้น ๆ ว่าใครทำอะไรเมื่อไร เพราะไทม์ไลน์ชี้ทั้งอายุความและประเด็นข้อพิพาท ชุดที่สองคือเอกสาร ได้แก่ สัญญา ใบเสร็จ ใบส่งของ สลิปโอนเงิน ข้อความที่คุยกัน และหมายศาลหากมี ชุดที่สามคือเป้าหมายที่ต้องการจริง เช่น อยากได้เงินคืนเต็มจำนวน อยากยุติเร็วที่สุด หรืออยากให้อีกฝ่ายหยุดการกระทำ เมื่อมีสามชุดนี้ ทนายประเมินทางเลือกและค่าใช้จ่ายให้ได้ตั้งแต่การพบครั้งแรก

ซื้อที่ดินหรือคอนโดแล้วผู้ขายผิดสัญญา ทำอะไรได้บ้าง?

ทำได้สองทางหลัก ทางแรกคือฟ้องบังคับให้โอนตามสัญญาจะซื้อจะขาย พร้อมขอให้ศาลมีคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของผู้ขายเพื่อนำไปจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ทางที่สองคือบอกเลิกสัญญาแล้วเรียกเงินมัดจำคืนพร้อมค่าเสียหาย ก่อนตัดสินใจควรตรวจโฉนดที่สำนักงานที่ดินว่ามีภาระจำนองหรือมีการอายัดหรือไม่ และตรวจว่าผู้ลงนามมีอำนาจจริง เอกสารที่ต้องใช้คือสัญญาจะซื้อจะขาย หลักฐานการชำระเงินทุกงวด และหนังสือบอกกล่าวที่เคยส่งไป

ชาวต่างชาติซื้อคอนโดในไทยมีข้อจำกัดอะไร?

ข้อจำกัดหลักคือสัดส่วนกรรมสิทธิ์ของคนต่างด้าวในอาคารชุดหนึ่งต้องไม่เกินร้อยละสี่สิบเก้าของเนื้อที่ห้องชุดทั้งหมด และเงินที่ใช้ซื้อต้องเป็นเงินตราต่างประเทศที่โอนเข้ามาจากนอกประเทศ โดยต้องมีหลักฐานจากธนาคารเพื่อใช้จดทะเบียนโอน ส่วนที่ดินโดยหลักคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ไม่ได้ การใช้คนไทยถือแทนเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและมีความเสี่ยงสูงมาก ทางเลือกที่ถูกต้องคือสิทธิการเช่าระยะยาวที่จดทะเบียน หรือการถือผ่านนิติบุคคลที่มีโครงสร้างถูกต้องตามกฎหมายจริง

สัญญาจ้างที่มีข้อห้ามไปทำงานกับคู่แข่ง บังคับได้จริงไหม?

บังคับได้บางส่วน ศาลไทยพิจารณาความสมเหตุสมผลเป็นสำคัญ ทั้งระยะเวลา ขอบเขตพื้นที่ ประเภทงานที่ห้าม และค่าตอบแทนที่ลูกจ้างได้รับ หากข้อห้ามกว้างเกินไปจนทำให้ลูกจ้างประกอบอาชีพไม่ได้ ศาลอาจลดขอบเขตลงให้เหลือเท่าที่เป็นธรรม สำหรับนายจ้าง แนวทางที่ใช้ได้จริงคือกำหนดระยะเวลาสั้น ระบุรายชื่อธุรกิจคู่แข่งที่ชัดเจน และเน้นข้อกำหนดเรื่องการรักษาความลับกับการห้ามชักชวนลูกค้าหรือพนักงาน ซึ่งพิสูจน์ความเสียหายได้ง่ายกว่า

ถูกหมิ่นประมาทออนไลน์ ควรทำอย่างไรก่อน?

สิ่งแรกคือเก็บหลักฐานทันทีก่อนข้อความถูกลบ โดยบันทึกภาพหน้าจอที่เห็นทั้งเนื้อหา ชื่อบัญชี วันเวลา และลิงก์ของโพสต์ ควรให้บุคคลที่สามช่วยยืนยันการเห็นด้วย ต่อมาคือประเมินว่าเข้าองค์ประกอบหมิ่นประมาทหรือไม่ เพราะข้อความที่เป็นการติชมโดยสุจริตหรือเป็นความจริงที่เป็นประโยชน์สาธารณะอาจไม่เป็นความผิด ข้อสำคัญคือความผิดฐานหมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้ ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายในสามเดือนนับแต่วันรู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำผิด

หุ้นส่วนขัดแย้งกันในบริษัท มีทางออกทางกฎหมายแบบไหน?

ลำดับที่ใช้ได้จริงคือเริ่มจากตรวจข้อบังคับบริษัทและสัญญาระหว่างผู้ถือหุ้นว่ากำหนดวิธีระงับข้อพิพาทไว้อย่างไร เช่น สิทธิซื้อหุ้นคืน สูตรคำนวณราคา หรือข้อตกลงอนุญาโตตุลาการ ถัดมาคือใช้กลไกที่ประชุมผู้ถือหุ้นและกรรมการให้ถูกขั้นตอน เพราะการเรียกประชุมผิดวิธีทำให้มติถูกเพิกถอนได้ หากยังตกลงไม่ได้ ทางเลือกคือฟ้องเพิกถอนมติที่ไม่ชอบ ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากกรรมการที่ทำให้บริษัทเสียหาย หรือเจรจาแยกทางด้วยการซื้อขายหุ้นพร้อมข้อตกลงไม่ฟ้องร้องต่อกัน

จัดการมรดกต้องตั้งผู้จัดการมรดกทุกครั้งไหม?

ไม่ทุกครั้ง แต่จำเป็นเมื่อทรัพย์มรดกเป็นทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนหรือหน่วยงานปลายทางเรียกคำสั่งศาล เช่น การโอนที่ดิน การปิดบัญชีธนาคารที่มียอดสูง หรือการโอนหุ้นในบริษัท กระบวนการคือยื่นคำร้องต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาขณะถึงแก่ความตาย พร้อมใบมรณบัตร ทะเบียนบ้าน เอกสารแสดงความเป็นทายาท บัญชีทรัพย์มรดก และหนังสือให้ความยินยอมของทายาทอื่น หากทายาทไม่ยินยอมหรือมีพินัยกรรมที่ถูกโต้แย้ง เรื่องจะกลายเป็นคดีมีข้อพิพาทและใช้เวลานานขึ้นมาก

พินัยกรรมทำเองที่บ้านใช้ได้หรือไม่?

ใช้ได้ถ้าทำให้ถูกแบบตามกฎหมาย แบบที่นิยมคือพินัยกรรมแบบธรรมดาที่ทำเป็นหนังสือ ลงวันเดือนปี ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนพร้อมกัน และพยานลงลายมือชื่อรับรอง อีกแบบคือพินัยกรรมเขียนเองทั้งฉบับด้วยลายมือของผู้ทำ ลงวันเดือนปีและลายมือชื่อ ซึ่งไม่ต้องมีพยาน ข้อควรระวังคือผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมและคู่สมรสของผู้นั้นเป็นพยานไม่ได้ และการเขียนคลุมเครือเรื่องสัดส่วนทรัพย์เป็นสาเหตุของข้อพิพาทที่พบบ่อยที่สุด

หย่ากับชาวต่างชาติในไทยทำได้ไหม และต้องขึ้นศาลหรือไม่?

ทำได้ ถ้าสมรสจดทะเบียนในไทยและทั้งสองฝ่ายยินยอม สามารถหย่าที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอโดยไม่ต้องขึ้นศาล โดยต้องมีพยานสองคนและควรทำบันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่าเรื่องอำนาจปกครองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู และการแบ่งสินสมรสให้ชัด หากอีกฝ่ายไม่ยินยอมหรืออยู่ต่างประเทศติดต่อไม่ได้ ต้องฟ้องหย่าต่อศาลโดยอ้างเหตุหย่าตามกฎหมาย นอกจากนี้ควรตรวจว่าประเทศของคู่สมรสรับรองการหย่าในไทยอย่างไร บางประเทศต้องนำเอกสารไปจดบันทึกเพิ่ม

ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้ารั่วไหล บริษัทต้องทำอะไร?

ต้องประเมินเหตุและแจ้งตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล โดยผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลมีหน้าที่แจ้งเหตุการละเมิดต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลภายในเจ็ดสิบสองชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุเท่าที่จะทำได้ เว้นแต่การละเมิดนั้นไม่มีความเสี่ยงต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคล และหากมีความเสี่ยงสูงต้องแจ้งเจ้าของข้อมูลพร้อมแนวทางเยียวยาด้วย สิ่งที่ควรทำทันทีคือหยุดการรั่วไหล บันทึกไทม์ไลน์ เก็บหลักฐานระบบ ประเมินขอบเขตผู้ได้รับผลกระทบ แล้วจึงร่างหนังสือแจ้งโดยมีที่ปรึกษากฎหมายตรวจก่อนส่ง

เช็คเด้งยังเป็นคดีอาญาอยู่ไหม?

ยังมีความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค แต่ไม่ใช่ทุกกรณีของเช็คที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินจะเป็นความผิดอาญา ต้องเข้าองค์ประกอบ เช่น ออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมาย และออกโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค สิ่งที่ผู้ทรงเช็คต้องเก็บคือตัวเช็คต้นฉบับ ใบคืนเช็คจากธนาคาร และหลักฐานมูลหนี้ อายุความร้องทุกข์คือสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำผิด ในทางปฏิบัติจึงควรปรึกษาทนายทันทีที่ได้รับใบคืนเช็ค

จ้างผู้รับเหมาแล้วงานไม่เสร็จหรือทิ้งงาน ทำอย่างไร?

เริ่มจากตรวจสัญญาว่ากำหนดงวดงาน ค่าปรับความล่าช้า และวิธีบอกเลิกสัญญาไว้อย่างไร จากนั้นทำหนังสือบอกกล่าวให้เข้าทำงานให้แล้วเสร็จภายในเวลาอันสมควร หากยังเพิกเฉยจึงบอกเลิกสัญญาและจ้างผู้รับเหมารายใหม่ โดยเรียกส่วนต่างค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นเป็นค่าเสียหายได้ หลักฐานที่ชี้ขาดคือภาพถ่ายความคืบหน้าพร้อมวันที่ บันทึกการประชุมหน้างาน ใบตรวจรับงวดงาน และหลักฐานการจ่ายเงินแต่ละงวด ควรให้วิศวกรหรือผู้ประเมินอิสระทำรายงานปริมาณงานที่ทำจริงไว้ก่อนเข้าไปแก้ไขงาน

อนุญาโตตุลาการกับศาล ควรเลือกอะไรในสัญญาธุรกิจ?

เลือกตามลักษณะคู่สัญญาและความจำเป็นเรื่องการบังคับข้ามประเทศ อนุญาโตตุลาการมีข้อดีที่กระบวนการเป็นความลับ เลือกผู้ชี้ขาดที่เชี่ยวชาญเฉพาะทางได้ และคำชี้ขาดบังคับในต่างประเทศได้ง่ายกว่าตามอนุสัญญานิวยอร์กซึ่งไทยเป็นภาคี ข้อเสียคือค่าใช้จ่ายเริ่มต้นสูงและโต้แย้งคำชี้ขาดได้จำกัด ส่วนศาลมีค่าใช้จ่ายเริ่มต้นต่ำกว่าและมีชั้นอุทธรณ์ แต่กระบวนการเปิดเผยและใช้เวลานาน ข้อแนะนำคือคู่สัญญาต่างประเทศมูลค่าสูงเลือกอนุญาโตตุลาการ ส่วนคู่ค้าในประเทศมูลค่าไม่สูงใช้ศาลไทยจะคุ้มกว่า

ค่าเสียหายที่เรียกได้ในคดีละเมิด มีอะไรบ้าง?

เรียกได้ทั้งความเสียหายที่คำนวณเป็นเงินได้และบางส่วนที่กฎหมายกำหนดไว้เฉพาะ เช่น ค่ารักษาพยาบาลตามใบเสร็จจริง ค่าขาดประโยชน์จากการทำงานระหว่างรักษาตัว ค่าซ่อมแซมทรัพย์สินหรือค่าเสื่อมราคา และค่าเสียหายเพื่อความเสียหายต่อจิตใจในกรณีที่กฎหมายกำหนด สิ่งที่มักถูกตัดออกคือรายการที่ไม่มีหลักฐานหรือคำนวณลอย ๆ ดังนั้นควรเก็บใบเสร็จ ใบรับรองแพทย์ที่ระบุระยะเวลาพักงาน ใบเสนอราคาซ่อมจากอู่หรือผู้เชี่ยวชาญอย่างน้อยสองราย และหลักฐานรายได้ย้อนหลังเพื่อพิสูจน์การขาดรายได้

ทนายกับที่ปรึกษากฎหมายทั่วไป ต่างกันตรงไหน?

ต่างกันที่สิทธิในการว่าความ ผู้ที่จะเรียงคำคู่ความและว่าความในศาลไทยแทนผู้อื่นได้ต้องเป็นทนายความที่จดทะเบียนและได้รับใบอนุญาตจากสภาทนายความ และอยู่ภายใต้ข้อบังคับว่าด้วยมรรยาททนายความซึ่งมีบทลงโทษถึงขั้นเพิกถอนใบอนุญาต ส่วนที่ปรึกษากฎหมายที่ไม่มีใบอนุญาตทนายให้คำแนะนำหรือร่างสัญญาได้ แต่เข้าศาลแทนลูกความไม่ได้ ก่อนจ้างจึงควรขอดูเลขที่ใบอนุญาตและชื่อผู้รับผิดชอบสำนวน เพราะหากมีปัญหาเรื่องมรรยาทจะมีช่องทางร้องเรียนที่ชัดเจน

คดีขึ้นศาลใช้เวลานานแค่ไหนโดยทั่วไป?

ประเมินกว้าง ๆ ได้ว่าคดีแพ่งที่ไม่ซับซ้อนในศาลชั้นต้นมักใช้เวลาประมาณแปดเดือนถึงหนึ่งปีครึ่งนับแต่วันฟ้องจนมีคำพิพากษา ขึ้นกับจำนวนพยาน ความหนาแน่นของศาลนั้น และการเลื่อนนัดของคู่ความ หากมีการไกล่เกลี่ยสำเร็จอาจจบภายในสองถึงสี่เดือน ส่วนคดีที่ขึ้นสู่ชั้นอุทธรณ์จะเพิ่มอีกราวหนึ่งถึงสองปี และชั้นฎีกาอีกช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าประมาณจากลักษณะงานทั่วไป ไม่ใช่คำรับรอง เราจะประเมินกรอบเวลาเฉพาะเรื่องให้หลังดูเอกสารจริง

ต้องการแค่ให้ทนายตรวจสัญญา ไม่ฟ้องคดี ทำได้ไหม?

ได้ และเป็นงานที่คุ้มค่าที่สุดงานหนึ่ง การตรวจสัญญาครอบคลุมการดูอำนาจลงนามและเอกสารนิติบุคคลของคู่สัญญา ขอบเขตงานและเกณฑ์ตรวจรับ เงื่อนไขการชำระเงินและดอกเบี้ยผิดนัด ค่าปรับและเพดานความรับผิด เหตุสุดวิสัย การรักษาความลับ ทรัพย์สินทางปัญญา วิธีบอกเลิกสัญญา และข้อกำหนดเรื่องกฎหมายที่ใช้บังคับกับเขตอำนาจศาล ผลลัพธ์ที่ส่งมอบคือไฟล์ที่ทำเครื่องหมายจุดเสี่ยง พร้อมข้อความทางเลือกที่นำไปเจรจาได้ทันที โดยคิดค่าบริการตามชั่วโมงหรือเหมาตามความยาวของสัญญา

ถูกอายัดบัญชีธนาคารจากคดีที่ไม่รู้เรื่อง ควรทำอย่างไร?

ต้องหาที่มาของคำสั่งก่อน เพราะการอายัดอาจมาจากการบังคับคดีตามคำพิพากษา จากคำสั่งในคดีอาญาที่เกี่ยวข้องกับบัญชีม้าหรือการฉ้อโกงออนไลน์ หรือจากมาตรการของหน่วยงานรัฐเฉพาะเรื่อง ให้ติดต่อธนาคารเพื่อขอทราบเลขคดีและหน่วยงานที่ออกคำสั่ง จากนั้นตรวจสำนวนที่ศาลหรือหน่วยงานนั้น หากเป็นคดีที่เราไม่เคยได้รับหมาย อาจขอพิจารณาคดีใหม่หรือยื่นคำร้องคัดค้านการบังคับคดีได้ตามเงื่อนไขและกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด เรื่องนี้มีเงื่อนเวลาสั้น จึงควรปรึกษาทนายภายในไม่กี่วัน

ลายเซ็นปลอมในเอกสาร พิสูจน์อย่างไร?

พิสูจน์ด้วยการตรวจพิสูจน์เอกสารโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งในคดีศาลไทยมักส่งตรวจที่กองพิสูจน์หลักฐานหรือสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ โดยต้องมีเอกสารต้นฉบับที่โต้แย้งและตัวอย่างลายมือชื่อที่ยอมรับกันว่าเป็นของบุคคลนั้นในช่วงเวลาใกล้เคียง ยิ่งมีตัวอย่างหลายฉบับยิ่งได้ผลแม่นยำ ข้อควรระวังคือสำเนาหรือภาพถ่ายให้ผลตรวจที่จำกัดมาก จึงต้องรักษาต้นฉบับไว้ อย่าขีดเขียนทับ และหากมีการปลอมเอกสารอาจเป็นความผิดอาญาฐานปลอมเอกสารและใช้เอกสารปลอมควบคู่กับการฟ้องแพ่งด้วย

ทำสัญญาสองภาษา ไทยกับอังกฤษ ต้องระบุอะไรเพิ่ม?

ต้องระบุชัดว่าฉบับภาษาใดใช้บังคับเมื่อข้อความขัดกัน เพราะการแปลที่คลาดเคลื่อนเพียงคำเดียวเปลี่ยนความรับผิดได้ทั้งข้อ โดยทั่วไปหากคดีจะขึ้นศาลไทย การกำหนดให้ฉบับภาษาไทยใช้บังคับจะลดข้อโต้แย้งเรื่องคำแปลในชั้นพิจารณา นอกจากนี้ควรระบุกฎหมายที่ใช้บังคับและเขตอำนาจระงับข้อพิพาทให้สอดคล้องกัน และตรวจให้ชื่อคู่สัญญา เลขทะเบียนนิติบุคคล และที่อยู่ตรงกันทั้งสองฉบับ เราจัดทำตารางเทียบข้อต่อข้อให้ลูกความตรวจก่อนลงนาม ซึ่งช่วยจับความไม่ตรงกันได้เร็ว

มีบริการช่วยเหลือทางกฎหมายฟรีในไทยหรือไม่?

มี สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์มีโครงการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายสำหรับผู้มีรายได้น้อยและผู้ไม่ได้รับความเป็นธรรม กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพมีกองทุนยุติธรรมที่ช่วยเรื่องค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีและหลักประกันการปล่อยชั่วคราวตามหลักเกณฑ์ และในคดีอาญาบางประเภทศาลตั้งทนายความให้จำเลยที่ไม่มีทนาย เงื่อนไขการอนุมัติขึ้นกับฐานะทางเศรษฐกิจและลักษณะคดี หากคุณสมบัติเข้าเกณฑ์เหล่านี้ เราแนะนำช่องทางดังกล่าวให้ตรง ๆ แทนการรับงานไว้เอง