หน้าแรก / คำถามที่พบบ่อย / ใบอนุญาตทำงาน & การจ้างชาวต่างชาติ

ใบอนุญาตทำงาน & การจ้างชาวต่างชาติ

หลักเกณฑ์ทุนจดทะเบียน อัตราส่วนพนักงานไทย เอกสาร ระยะเวลา การเปลี่ยนนายจ้าง และโทษตามกฎหมาย

ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) กับวีซ่า Non-B ต่างกันอย่างไร?

วีซ่า Non-B คือการอนุญาตให้เดินทางเข้าและอยู่ในราชอาณาจักร ออกโดยสถานทูต/สถานกงสุลไทยหรือสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ส่วนใบอนุญาตทำงานคือสิทธิในการ 'ทำงาน' ออกโดยกรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน ตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 ถือวีซ่าอย่างเดียวแล้วทำงานถือว่าผิดกฎหมาย และต้องมีทั้งสองอย่างควบคู่กันเสมอ

นายจ้างต้องมีทุนจดทะเบียนเท่าไรจึงจ้างชาวต่างชาติได้?

หลักเกณฑ์ทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อคนต่างด้าว 1 คน และหากคนต่างด้าวสมรสกับคนไทยโดยชอบด้วยกฎหมายจะลดเหลือ 1 ล้านบาท พร้อมเงื่อนไขอัตราส่วนพนักงานไทย 4 คนต่อคนต่างด้าว 1 คน กิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI หรือ IEAT ได้รับยกเว้นหลักเกณฑ์นี้และใช้ช่องทาง One Stop Service แทน

ขอใบอนุญาตทำงานใช้เอกสารอะไรจากฝั่งลูกจ้าง?

ชุดพื้นฐานคือหนังสือเดินทางพร้อมวีซ่า Non-B ที่ยังไม่หมดอายุ ใบรับรองแพทย์ที่ออกไม่เกิน 30 วันซึ่งระบุว่าไม่เป็นโรคต้องห้าม 6 โรค รูปถ่ายขนาด 3x4 ซม. วุฒิการศึกษาและหนังสือรับรองประสบการณ์ทำงานที่ผ่านการแปลและรับรองจากสถานทูตประเทศผู้ออกเอกสาร หากเป็นวิชาชีพควบคุมต้องแนบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเพิ่ม

อาชีพใดที่ห้ามคนต่างด้าวทำในประเทศไทย?

ประกาศกระทรวงแรงงานกำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำโดยเด็ดขาด เช่น งานแกะสลักไม้ ทอผ้าด้วยมือ ทำเครื่องเขิน ทำร่มกระดาษ เจียระไนเพชรพลอย ตัดผม เสริมสวย และงานมัคคุเทศก์ ส่วนงานอีกกลุ่มอนุญาตแบบมีเงื่อนไข เช่น งานกรรมกรและงานขายของหน้าร้านซึ่งเปิดให้เฉพาะแรงงาน MOU 4 สัญชาติ

ใช้เวลาดำเนินการนานเท่าไรและใบอนุญาตมีอายุกี่ปี?

ยื่นที่กรมการจัดหางานปกติใช้เวลา 7–10 วันทำการ ส่วนช่องทาง One Stop Service ของ BOI ที่อาคารจัตุรัสจามจุรีสามารถออกได้ภายในวันเดียวถึง 3 วันทำการ ใบอนุญาตทำงานออกให้ตามอายุวีซ่าที่เหลืออยู่ โดยทั่วไปครั้งแรก 1 ปีและต่ออายุได้คราวละไม่เกิน 2 ปี

เปลี่ยนนายจ้างต้องทำอะไรบ้าง?

ต้องแจ้งออกจากงานกับกรมการจัดหางานภายใน 15 วันนับแต่วันที่ออก และคนต่างด้าวต้องยื่นขอใบอนุญาตทำงานใหม่กับนายจ้างรายใหม่ภายใน 30 วัน มิฉะนั้นสิทธิการอยู่ต่อจะสิ้นสุดลง กรณีวีซ่า Non-B ต้องยื่นเปลี่ยนแปลงรายละเอียดที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองควบคู่กันด้วย

ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษอย่างไร?

คนต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษปรับ 5,000–50,000 บาท และถูกผลักดันออกนอกราชอาณาจักร พร้อมห้ามขอใบอนุญาตทำงานเป็นเวลา 2 ปี ส่วนนายจ้างที่รับคนต่างด้าวเข้าทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษปรับ 10,000–100,000 บาทต่อคนต่างด้าว 1 คน และหากทำผิดซ้ำมีโทษจำคุกร่วมด้วย

แจ้งที่พัก 90 วันเกี่ยวข้องกับใบอนุญาตทำงานหรือไม่?

เป็นคนละเรื่องแต่ต้องทำทั้งคู่ การแจ้งที่พักอาศัยทุก 90 วันเป็นหน้าที่ตามมาตรา 37(5) พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 ของผู้ที่อยู่ในไทยเกิน 90 วัน สามารถแจ้งออนไลน์ ทางไปรษณีย์ หรือด้วยตนเองภายในช่วง 15 วันก่อนถึงกำหนดจนถึง 7 วันหลังกำหนด หากเกินกำหนดมีค่าปรับ 2,000 บาท

Digital Work Permit กับเล่มสีน้ำเงินต่างกันไหม?

ให้สิทธิเท่ากันตามกฎหมาย ปัจจุบันกรมการจัดหางานออกใบอนุญาตทำงานในรูปแบบดิจิทัลผ่านระบบ e-Workpermit ซึ่งตรวจสอบสถานะออนไลน์ได้ทันที ส่วนเล่มสีน้ำเงินยังใช้ได้จนกว่าจะหมดอายุ แนะนำให้พกสำเนาดิจิทัลไว้ในโทรศัพท์เพื่อแสดงต่อเจ้าหน้าที่เมื่อมีการตรวจสอบ

วุฒิการศึกษาจากต่างประเทศต้องรับรองอย่างไรก่อนใช้ขอใบอนุญาตทำงาน?

ต้องให้หน่วยงานผู้ออกหรือหน่วยงานรับรองเอกสารของประเทศนั้นรับรองก่อน แล้วให้สถานทูตไทยในประเทศนั้นรับรองต่อ หรือให้สถานทูตของประเทศนั้นในไทยรับรองแล้วนำมารับรองที่กรมการกงสุลอีกชั้น พร้อมคำแปลภาษาไทยหรืออังกฤษที่ผ่านการรับรอง เอกสารที่ไม่ผ่านขั้นตอนนี้จะถูกปฏิเสธที่เคาน์เตอร์

ถือวีซ่า DTV ทำงานให้บริษัทไทยได้หรือไม่?

ไม่ได้ วีซ่า DTV (Destination Thailand Visa) ออกแบบสำหรับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าที่อยู่นอกประเทศไทย หรือผู้เข้าร่วมกิจกรรม soft power การรับงานหรือรับเงินเดือนจากนิติบุคคลไทยยังคงต้องมีใบอนุญาตทำงานตามปกติ มิฉะนั้นถือว่าฝ่าฝืนกฎหมายแรงงาน

กรรมการบริษัทที่ไม่ได้รับเงินเดือนต้องมีใบอนุญาตทำงานไหม?

ต้องมี หากมีการลงนามในเอกสาร เข้าประชุม หรือตัดสินใจทางธุรกิจในประเทศไทย เพราะกฎหมายพิจารณาจาก 'การทำงาน' ไม่ใช่การได้รับค่าตอบแทน กรณีกรรมการที่เดินทางเข้ามาประชุมระยะสั้นสามารถใช้ใบอนุญาตทำงานแบบเร่งด่วน 15 วัน (Urgent Work) ตามมาตรา 61 ได้

ครอบครัวของผู้ถือใบอนุญาตทำงานได้สิทธิอะไร?

คู่สมรสและบุตรอายุไม่เกิน 20 ปีสามารถขอวีซ่าผู้ติดตาม Non-O ได้ตามอายุวีซ่าของผู้ถือหลัก แต่ผู้ติดตามไม่มีสิทธิทำงานเว้นแต่จะขอใบอนุญาตทำงานของตนเอง กรณี LTR Visa คู่สมรสได้รับสิทธิทำงานผ่าน Digital Work Permit ของ BOI ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบสำคัญเมื่อเทียบกับ Non-B ทั่วไป

ยกเลิกใบอนุญาตทำงานแล้วต้องออกนอกประเทศทันทีหรือไม่?

เมื่อสิ้นสุดการจ้างงาน สิทธิการอยู่ต่อจะถูกตัดเหลือประมาณ 7 วันนับจากวันที่นายจ้างแจ้งออก จึงควรวางแผนล่วงหน้า หากจะเปลี่ยนนายจ้างควรให้บริษัทใหม่ยื่นเอกสารคู่ขนานก่อนวันสุดท้ายของงานเดิม เพื่อไม่ให้ขาดช่วงและต้องออกไปขอวีซ่าใหม่จากต่างประเทศ

บริการของเราช่วยเรื่องใบอนุญาตทำงานได้อย่างไร?

เราดูแลตั้งแต่ตรวจคุณสมบัตินายจ้าง จัดเตรียมและแปลเอกสารพร้อมรับรองกงสุล ยื่นขอวีซ่า Non-B ยื่นใบอนุญาตทำงาน ต่ออายุประจำปี แจ้ง 90 วัน จนถึงการแจ้งออกเมื่อสิ้นสุดสัญญา ปรึกษาเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่าย ส่งภาพเอกสารมาประเมินทางไลน์ได้ทันที

เปลี่ยนนายจ้างต้องขอใบอนุญาตทำงานใหม่หรือแก้ไขเล่มเดิม?

ต้องยื่นขอใบอนุญาตทำงานกับนายจ้างรายใหม่ ไม่ใช่แก้ไขเล่มเดิม เพราะใบอนุญาตผูกกับนายจ้าง ตำแหน่ง และสถานที่ทำงานที่ระบุไว้ ลำดับที่ปลอดภัยคือให้นายจ้างเดิมแจ้งออกกับกรมการจัดหางาน แล้วยื่นคำขอใหม่ภายในกรอบเวลาที่วีซ่ายังเหลืออยู่ ระหว่างรอยังทำงานให้นายจ้างใหม่ไม่ได้ ควรวางแผนให้วันสิ้นสุดงานเดิมกับวันยื่นใหม่ห่างกันน้อยที่สุด

ลาออกแล้วมีเวลากี่วันก่อนต้องออกนอกประเทศ?

โดยปฏิบัติทั่วไปสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองจะตัดระยะเวลาการอยู่ต่อเหลือประมาณ 7 วันนับจากวันที่การจ้างงานสิ้นสุด เมื่อได้รับแจ้งจากนายจ้างหรือกรมการจัดหางาน หากมีนายจ้างใหม่แล้วสามารถยื่นเปลี่ยนเหตุผลการอยู่ต่อได้ก่อนวันครบกำหนด แต่ต้องมีเอกสารบริษัทใหม่ครบชุด จึงควรเริ่มเตรียมเอกสารตั้งแต่ก่อนวันสุดท้ายของการทำงาน

ทำงานหลายสาขาหรือหลายจังหวัดด้วยใบอนุญาตเล่มเดียวได้ไหม?

ได้ต่อเมื่อระบุสถานที่ทำงานเพิ่มไว้ในใบอนุญาตแล้ว ใบอนุญาตทำงานระบุทั้งนายจ้างและสถานที่ปฏิบัติงาน หากต้องเดินทางไปทำงานที่สาขาอื่นเป็นประจำ ให้ยื่นเพิ่มสถานที่ทำงานกับกรมการจัดหางานก่อนเริ่มงานที่จุดนั้น การไปประชุมหรือพบลูกค้าเป็นครั้งคราวโดยไม่ได้ปฏิบัติงานประจำมักไม่ถือเป็นการเพิ่มสถานที่ แต่ควรมีหนังสือมอบหมายจากบริษัทติดตัว

โทษของการทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตทำงานคืออะไร?

คนต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษปรับตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พร้อมถูกผลักดันออกนอกราชอาณาจักรและห้ามขอใบอนุญาตใหม่ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ส่วนนายจ้างที่รับคนต่างด้าวเข้าทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษปรับต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน และเพิ่มโทษหากกระทำผิดซ้ำ

ถือวีซ่า DTV ทำงานให้บริษัทไทยได้หรือไม่?

ไม่ได้ วีซ่า DTV (Destination Thailand Visa) ออกให้ผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าที่อยู่นอกประเทศไทย และผู้เข้าร่วมกิจกรรมซอฟต์พาวเวอร์ หากต้องการรับงานหรือรับเงินเดือนจากนิติบุคคลไทย ต้องเปลี่ยนไปใช้ Non-B พร้อมใบอนุญาตทำงาน หรือช่องทาง LTR/BOI ที่ให้สิทธิทำงานโดยตรง

วีซ่า LTR ต้องขอใบอนุญาตทำงานแยกอีกหรือไม่?

ผู้ถือ LTR ในกลุ่มที่ได้สิทธิทำงานจะได้รับใบอนุญาตทำงานแบบดิจิทัลผ่านศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน โดยไม่ต้องยื่นที่กรมการจัดหางานตามช่องทางปกติ และไม่ใช้เกณฑ์อัตราส่วนพนักงานไทย 4:1 ทั้งนี้กลุ่ม Wealthy Global Citizen และ Wealthy Pensioner ที่ไม่ได้ขอสิทธิทำงานจะไม่มีใบอนุญาตทำงานให้

บริษัทที่ได้ BOI ต้องใช้อัตราส่วนพนักงานไทย 4 ต่อ 1 ไหม?

ไม่ต้อง กิจการที่ได้รับการส่งเสริมจาก BOI ใช้จำนวนตำแหน่งคนต่างด้าวตามที่ได้รับอนุมัติในบัตรส่งเสริมแทนเกณฑ์ทุนจดทะเบียนและอัตราส่วนพนักงานไทยแบบทั่วไป การยื่นทำผ่านระบบ e-Expert และศูนย์ One Stop Service ซึ่งออกใบอนุญาตได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงเมื่อเอกสารครบ

ใบรับรองแพทย์สำหรับขอใบอนุญาตทำงานต้องตรวจอะไรบ้าง?

ต้องเป็นแบบที่ระบุว่าไม่เป็นโรคต้องห้าม ได้แก่ วัณโรคระยะอันตราย โรคเท้าช้างระยะปรากฏอาการ โรคเสพติดยาเสพติดให้โทษ โรคพิษสุราเรื้อรัง และโรคเรื้อนระยะติดต่อ ออกโดยแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งในสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต และโดยทั่วไปต้องออกไม่เกิน 30 วันก่อนวันยื่น

วุฒิการศึกษาจากต่างประเทศต้องรับรองอย่างไรก่อนใช้ยื่น?

ต้องแปลเป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ แล้วผ่านการรับรองจากหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศผู้ออกเอกสารและสถานทูตไทยในประเทศนั้น หรือรับรองที่สถานทูตประเทศผู้ออกเอกสารในไทยแล้วนำมารับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล เอกสารที่แปลเองโดยไม่มีการรับรองมักถูกตีกลับตั้งแต่ขั้นตรวจรับ

อยู่ไทยด้วยวีซ่าท่องเที่ยวแล้วเปลี่ยนเป็น Non-B ในประเทศได้ไหม?

ทำได้หากมีวันเหลืออยู่ในราชอาณาจักรไม่น้อยกว่า 15 วันนับจากวันยื่น และนายจ้างมีเอกสารบริษัทครบตามเกณฑ์ โดยยื่นเปลี่ยนประเภทการตรวจลงตราที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เมื่อได้ Non-B แล้วจึงยื่นขอใบอนุญาตทำงาน อย่างไรก็ตามบางกรณีเจ้าหน้าที่จะแนะนำให้ขอ Non-B จากสถานทูตไทยในต่างประเทศเพราะเอกสารน้อยกว่า

ต่ออายุใบอนุญาตทำงานควรยื่นล่วงหน้ากี่วัน?

ควรยื่นล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วันก่อนวันหมดอายุ และห้ามปล่อยให้ขาดแม้แต่วันเดียวเพราะกฎหมายไม่เปิดให้ต่ออายุย้อนหลัง หากขาดอายุต้องยื่นขอใหม่ทั้งชุด ในทางปฏิบัติควรจัดวันหมดอายุของใบอนุญาตทำงานกับวันสิ้นสุดการอยู่ต่อให้ใกล้เคียงกัน เพื่อลดจำนวนรอบเอกสารเหลือปีละครั้ง

ต่อวีซ่าทำงาน 1 ปี ใช้เงินเดือนขั้นต่ำเท่าไร?

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองใช้เกณฑ์เงินเดือนขั้นต่ำตามสัญชาติของคนต่างด้าว โดยกลุ่มยุโรปตะวันตก ออสเตรเลีย แคนาดา ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกาอยู่ที่ 50,000 บาทต่อเดือน กลุ่มเกาหลีใต้ สิงคโปร์ ไต้หวัน และฮ่องกงอยู่ที่ 45,000 บาท และลดหลั่นลงมาตามตาราง เกณฑ์นี้ตรวจคู่กับใบ ภ.ง.ด.1 และหลักฐานการชำระภาษีจริง ไม่ใช่ตัวเลขในสัญญาเพียงอย่างเดียว

คู่สมรสที่ถือวีซ่าติดตาม (Non-O) ทำงานได้ไหม?

ทำได้ต่อเมื่อขอใบอนุญาตทำงานของตนเองและมีนายจ้างรองรับ วีซ่าติดตามให้สิทธิพำนักแต่ไม่ให้สิทธิทำงาน ในทางปฏิบัติผู้ถือ Non-O ติดตามสามารถยื่นขอใบอนุญาตทำงานได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนเป็น Non-B ก่อน หากนายจ้างมีคุณสมบัติครบตามเกณฑ์ทุนจดทะเบียนและอัตราส่วนพนักงานไทย

กรรมการบริษัทที่ไม่ได้รับเงินเดือนต้องมีใบอนุญาตทำงานหรือไม่?

ต้องมีหากเข้ามาปฏิบัติหน้าที่ในราชอาณาจักร เช่น ลงนามเอกสาร ประชุมบริหาร หรือกำกับงานประจำ เพราะกฎหมายพิจารณาที่ 'การทำงาน' ไม่ใช่การได้รับค่าตอบแทน กรณีเดินทางเข้ามาประชุมกรรมการเป็นครั้งคราวมีช่องทางแจ้งการทำงานอันจำเป็นเร่งด่วน 15 วัน ซึ่งต้องแจ้งก่อนเริ่มงานทุกครั้ง

การแจ้งทำงานจำเป็นเร่งด่วน 15 วัน ใช้กับงานแบบไหน?

ใช้กับงานที่มีลักษณะเร่งด่วนและใช้เวลาสั้น เช่น เข้ามาซ่อมเครื่องจักร ติดตั้งระบบ ตรวจสอบบัญชี หรือเข้าประชุมเจรจา โดยนายจ้างหรือผู้ว่าจ้างต้องยื่นแจ้งต่อกรมการจัดหางานพร้อมเอกสารก่อนเริ่มทำงาน ระยะเวลารวมไม่เกิน 15 วันและต่ออายุได้อีกครั้งเดียวตามเงื่อนไข ไม่ใช่ช่องทางสำหรับงานประจำ

ทำงานให้ 2 บริษัทพร้อมกันได้ไหม?

ได้ต่อเมื่อระบุนายจ้างรายที่สองไว้ในใบอนุญาตทำงานแล้ว ใบอนุญาตหนึ่งเล่มสามารถมีนายจ้างหลายรายได้ แต่ต้องยื่นเพิ่มชื่อ ตำแหน่ง และสถานที่ทำงานให้ครบทุกราย และนายจ้างแต่ละรายต้องมีคุณสมบัติผ่านเกณฑ์ของตนเอง หากทำงานให้บริษัทที่ไม่ได้ระบุไว้ ถือว่าทำงานนอกเหนือใบอนุญาตและมีโทษปรับ

รายงานตัว 90 วันเกี่ยวข้องกับใบอนุญาตทำงานอย่างไร?

เป็นคนละหน้าที่กันแต่ตรวจร่วมกัน การรายงานตัวทุก 90 วันเป็นหน้าที่ตามกฎหมายคนเข้าเมืองสำหรับผู้อยู่เกิน 90 วันต่อเนื่อง ทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ทางไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ หากขาดรายงานจะมีค่าปรับและอาจกระทบการพิจารณาต่ออายุการอยู่ต่อครั้งถัดไป ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ผูกกับใบอนุญาตทำงาน

ต้องแจ้ง TM30 ทุกครั้งที่เดินทางออกต่างจังหวัดหรือไม่?

TM30 เป็นหน้าที่ของเจ้าบ้านหรือผู้ครอบครองเคหสถานที่ต้องแจ้งที่พักของคนต่างด้าวภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เข้าพัก ในทางปฏิบัติเมื่อกลับเข้าที่พักเดิมหลังเดินทาง หลายพื้นที่ยังขอให้แจ้งใหม่ จึงควรตรวจกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ เพราะเอกสาร TM30 มักถูกเรียกดูตอนต่ออายุการอยู่ต่อและตอนรายงานตัว 90 วัน

ใบอนุญาตทำงานหายต้องทำอย่างไร?

ให้แจ้งความที่สถานีตำรวจเพื่อรับใบแจ้งความ แล้วยื่นคำขอใบแทนที่กรมการจัดหางานภายใน 15 วันนับแต่วันที่ทราบว่าหาย พร้อมสำเนาหนังสือเดินทาง รูปถ่าย และหนังสือรับรองจากนายจ้าง หากพ้นกำหนดอาจมีค่าปรับ ระหว่างรอใบแทนควรพกสำเนาใบคำขอไว้แสดงต่อเจ้าหน้าที่

ครูต่างชาติในโรงเรียนต้องใช้เอกสารเพิ่มอะไร?

ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูหรือหนังสือผ่อนผันจากคุรุสภา หนังสือรับรองจากสถานศึกษาและต้นสังกัด ผลตรวจประวัติอาชญากรรมจากประเทศต้นทางที่ผ่านการรับรอง และวุฒิการศึกษาที่รับรองแล้ว โรงเรียนเอกชนกับโรงเรียนรัฐใช้หนังสือรับรองต่างแบบกัน จึงควรยืนยันแบบฟอร์มกับต้นสังกัดก่อนแปลเอกสาร

แรงงาน MOU 4 สัญชาติ ใช้ขั้นตอนเดียวกับพนักงานออฟฟิศไหม?

ไม่เหมือนกัน แรงงานสัญชาติเมียนมา ลาว กัมพูชา และเวียดนามใช้ระบบ MOU ระหว่างรัฐ มีขั้นตอนตั้งแต่คำร้องขอนำเข้า บัญชีรายชื่อจากประเทศต้นทาง การอบรม และการตรวจสุขภาพเฉพาะทาง ส่วนพนักงานวิชาชีพใช้ช่องทาง Non-B ปกติ เอกสารและระยะเวลาต่างกันมาก จึงไม่ควรใช้เช็กลิสต์ร่วมกัน

นายจ้างต้องเก็บเอกสารอะไรไว้รองรับการตรวจของเจ้าหน้าที่?

ควรเก็บสำเนาใบอนุญาตทำงานและหนังสือเดินทางของลูกจ้างทุกคน สัญญาจ้าง ใบ ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.91 ย้อนหลัง รายการนำส่งประกันสังคม ผังองค์กรที่ระบุตำแหน่งคนต่างด้าว และรูปถ่ายสำนักงานพร้อมป้ายบริษัท ชุดนี้คือสิ่งที่เจ้าหน้าที่ขอดูทั้งตอนตรวจสถานประกอบการและตอนต่ออายุ

เงินเดือนในสัญญากับที่ยื่นภาษีไม่ตรงกันจะเกิดอะไรขึ้น?

เป็นสาเหตุการไม่อนุมัติที่พบบ่อยที่สุดในการต่ออายุ เพราะเจ้าหน้าที่เทียบตัวเลขในสัญญาจ้างกับ ภ.ง.ด.1 รายเดือนและ ภ.ง.ด.91 รายปีทีละบรรทัด หากต่ำกว่าเกณฑ์สัญชาติหรือไม่ตรงกัน จะถูกขอเอกสารชี้แจงและอาจได้รับอนุญาตอยู่ต่อเพียงระยะสั้น ทางแก้คือปรับการนำส่งภาษีให้ตรงกับสัญญาตั้งแต่ต้นปี

ยื่นขอใบอนุญาตทำงานออนไลน์ได้หรือยัง?

กรมการจัดหางานเปิดระบบ e-Workpermit สำหรับหลายประเภทคำขอ เช่น การต่ออายุและการแจ้งข้อมูล แต่บางขั้นตอนยังต้องยืนยันตัวตนหรือส่งเอกสารต้นฉบับที่สำนักงาน ส่วนกิจการ BOI ใช้ระบบ e-Expert คู่กับ Single Window ควรตรวจสถานะช่องทางที่สำนักงานพื้นที่ก่อนวันนัด เพราะแนวปฏิบัติต่างกันในแต่ละจังหวัด

บริษัทต้องมีทุนจดทะเบียนเท่าไรจึงจ้างชาวต่างชาติได้หนึ่งคน?

เกณฑ์ทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน และ 1 ล้านบาทหากคนต่างด้าวสมรสกับคนไทยโดยชอบด้วยกฎหมาย บริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติเกินกึ่งหนึ่งและได้ใบอนุญาตประกอบธุรกิจคนต่างด้าวจะใช้เกณฑ์ทุนขั้นต่ำตามใบอนุญาตนั้น ส่วนกิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI ไม่ใช้เกณฑ์นี้แต่ใช้ตำแหน่งที่ได้รับอนุมัติแทน

อัตราส่วนพนักงานไทยต่อคนต่างด้าวคิดอย่างไร?

เกณฑ์มาตรฐานคือพนักงานไทยประจำ 4 คนต่อคนต่างด้าว 1 คน โดยนับจากรายชื่อที่นำส่งประกันสังคมจริง ไม่ใช่รายชื่อในสัญญา บริษัทที่ได้รับส่งเสริม BOI และผู้ถือวีซ่า LTR ในกลุ่มที่มีสิทธิทำงานได้รับยกเว้นเกณฑ์นี้ สำนักงานผู้แทนและสำนักงานภูมิภาคมีเกณฑ์เฉพาะของตนเอง จึงควรตรวจสอบประเภทนิติบุคคลก่อนวางแผนการจ้าง

อาชีพใดที่ห้ามคนต่างด้าวทำในประเทศไทย?

มีบัญชีอาชีพสงวนตามประกาศของกระทรวงแรงงาน ครอบคลุมงานอย่างเช่น งานกรรมกร งานเกษตรกรรมพื้นฐาน งานตัดผม งานทอผ้าด้วยมือ งานเจียระไนพลอย งานขายของหน้าร้าน งานมัคคุเทศก์ และงานนายหน้าบางประเภท บางอาชีพเปิดให้ทำได้แบบมีเงื่อนไขหรือเฉพาะสัญชาติในกรอบข้อตกลง MOU จึงควรตรวจตำแหน่งงานกับบัญชีล่าสุดก่อนทำสัญญาจ้าง

ใบอนุญาตทำงานดิจิทัลกับเล่มสีน้ำเงินต่างกันอย่างไร?

ปัจจุบันกรมการจัดหางานออกใบอนุญาตในรูปแบบดิจิทัลผ่านระบบ e-Workpermit สำหรับหลายช่องทาง โดยมีผลทางกฎหมายเท่ากับเล่มกระดาษเดิม ผู้ถือสามารถแสดงหลักฐานผ่านแอปพลิเคชันหรือเอกสารพิมพ์ที่มีคิวอาร์โค้ดให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ ผู้ที่ยังถือเล่มเดิมใช้ได้จนหมดอายุ และเมื่อต่ออายุจะเปลี่ยนเข้าสู่ระบบดิจิทัลตามช่องทางที่ยื่น

กรรมการบริษัทที่ไม่ได้รับเงินเดือนต้องมีใบอนุญาตทำงานไหม?

ต้องมี หากมีการปฏิบัติงานหรือใช้อำนาจบริหารในประเทศไทย เพราะกฎหมายพิจารณาจากการทำงานจริง ไม่ใช่การรับค่าตอบแทน การลงนามเอกสาร การประชุมบริหาร และการสั่งการพนักงานถือเป็นการทำงาน กรรมการที่อยู่ต่างประเทศและเข้ามาประชุมเป็นครั้งคราวอาจใช้ช่องทางแจ้งการทำงานระยะสั้น 15 วันได้ แต่ต้องยื่นแจ้งก่อนเริ่มงานทุกครั้ง

การแจ้งทำงานเร่งด่วน 15 วันใช้ได้กับงานประเภทใด?

ใช้กับงานจำเป็นเร่งด่วนที่มีลักษณะไม่ต่อเนื่อง เช่น การเข้ามาซ่อมเครื่องจักร ตรวจสอบระบบ ติดตั้งอุปกรณ์ หรือประชุมเชิงเทคนิคระยะสั้น ผู้ยื่นต้องแจ้งต่อกรมการจัดหางานก่อนเริ่มทำงาน พร้อมหนังสือจากบริษัทผู้ว่าจ้างในไทยที่ระบุลักษณะงานและระยะเวลา สิทธิ์นี้ต่ออายุได้อีกไม่เกินหนึ่งครั้งในกรอบเดียวกัน และไม่สามารถใช้แทนการจ้างงานประจำ

ต่ออายุใบอนุญาตทำงานต้องยื่นล่วงหน้ากี่วัน?

ควรยื่นล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วันก่อนวันหมดอายุ และห้ามปล่อยให้ขาดแม้แต่วันเดียวเพราะใบอนุญาตที่หมดอายุแล้วต่อไม่ได้ ต้องยื่นใหม่ทั้งกระบวนการ เอกสารหลักคือหนังสือรับรองบริษัทฉบับใหม่ งบการเงินปีล่าสุด แบบนำส่งภาษีและประกันสังคมย้อนหลัง สัญญาจ้างฉบับปัจจุบัน และรายชื่อพนักงานไทยที่ยืนยันอัตราส่วนตามเกณฑ์

วีซ่ากับใบอนุญาตทำงานหมดอายุไม่พร้อมกันจัดการอย่างไร?

ให้ยึดวันหมดอายุของวีซ่าเป็นตัวตั้ง เพราะใบอนุญาตทำงานจะออกให้ไม่เกินวันสิ้นสุดการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักร ลำดับที่ปลอดภัยคือต่ออายุใบอนุญาตทำงานก่อน แล้วนำหลักฐานไปยื่นต่อวีซ่ากับตรวจคนเข้าเมือง หรือยื่นคู่ขนานผ่านศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงานแบบเบ็ดเสร็จ ซึ่งจะจัดวันหมดอายุให้ตรงกันโดยอัตโนมัติ

จ้างชาวต่างชาติทำงานแบบทำงานทางไกลจากไทยต้องมีใบอนุญาตไหม?

หากทำงานให้นายจ้างต่างประเทศทั้งหมดและไม่มีลูกค้าหรือรายได้จากนิติบุคคลไทย โดยทั่วไปใช้ช่องทางวีซ่า DTV ซึ่งออกแบบมาสำหรับกรณีนี้และไม่ให้สิทธิทำงานกับกิจการไทย แต่หากเริ่มรับงานหรือออกใบแจ้งหนี้ให้บริษัทไทยเมื่อใด ต้องเปลี่ยนไปใช้ Non-B พร้อมใบอนุญาตทำงานทันที การรับงานไทยด้วยวีซ่าที่ไม่ให้สิทธิทำงานถือว่าผิดกฎหมาย

ใบอนุญาตทำงานสูญหายหรือชำรุดต้องทำอย่างไร?

แจ้งความที่สถานีตำรวจเพื่อรับใบแจ้งความ แล้วยื่นคำขอใบแทนที่กรมการจัดหางานภายใน 15 วันนับแต่ทราบการสูญหาย พร้อมรูปถ่ายและค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนด ระหว่างรอใบแทนควรเก็บสำเนาคำขอไว้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ ผู้ที่อยู่ในระบบดิจิทัลแล้วสามารถเรียกดูหลักฐานผ่านระบบออนไลน์ได้โดยไม่ต้องขอใบแทน

ลูกจ้างต่างชาติต้องเข้าระบบประกันสังคมหรือไม่?

ต้องเข้าเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย หากทำงานกับนายจ้างที่อยู่ในข่ายกฎหมายประกันสังคม โดยนายจ้างมีหน้าที่ขึ้นทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันเริ่มงานและนำส่งเงินสมทบทุกเดือน รายการนำส่งประกันสังคมเป็นหลักฐานสำคัญที่เจ้าหน้าที่ใช้ตรวจอัตราส่วนพนักงานไทยและความมีอยู่จริงของการจ้างงานตอนต่ออายุ การไม่นำส่งจึงกระทบทั้งลูกจ้างและใบอนุญาตของบริษัท

บริษัทต้องมีทุนจดทะเบียนเท่าไรจึงจ้างชาวต่างชาติได้?

หลักเกณฑ์ทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อชาวต่างชาติหนึ่งคน และลดเหลือ 1 ล้านบาทหากชาวต่างชาติสมรสกับคนไทยโดยชอบด้วยกฎหมาย พร้อมอัตราส่วนพนักงานไทย 4 คนต่อชาวต่างชาติ 1 คน กิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI ใช้หลักเกณฑ์ของ BOI แทนซึ่งยืดหยุ่นกว่ามาก

เปลี่ยนนายจ้างต้องทำใบอนุญาตทำงานใหม่ไหม?

ต้องดำเนินการใหม่ เพราะใบอนุญาตทำงานผูกกับนายจ้าง ตำแหน่ง และสถานที่ทำงาน นายจ้างเดิมต้องแจ้งการสิ้นสุดการจ้าง และต้องยื่นขอใหม่กับนายจ้างใหม่ภายในกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด มิฉะนั้นสิทธิการอยู่ต่ออาจสิ้นสุดตามไปด้วย จึงควรวางแผนวันเริ่มงานให้ต่อเนื่องกัน

ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษอย่างไร?

ชาวต่างชาติที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษปรับตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว และอาจถูกส่งกลับพร้อมห้ามขอใบอนุญาตในระยะเวลาหนึ่ง ส่วนนายจ้างที่รับเข้าทำงานมีโทษปรับต่อคนงานหนึ่งคน และหากทำผิดซ้ำโทษสูงขึ้นและอาจถูกห้ามจ้างคนต่างด้าว

งานประเภทใดที่ห้ามชาวต่างชาติทำ?

มีบัญชีอาชีพสงวนสำหรับคนไทย เช่น งานตัดผม งานทำเครื่องเงินเครื่องทองแบบดั้งเดิม งานเสมียนหรือเลขานุการบางลักษณะ งานมัคคุเทศก์ และงานขายของหน้าร้านบางประเภท รายละเอียดมีการปรับปรุงเป็นระยะและบางอาชีพเปิดให้ทำได้แบบมีเงื่อนไข จึงควรตรวจสอบตำแหน่งงานก่อนทำสัญญาจ้าง

ถือวีซ่าท่องเที่ยวอยู่ไทย ขอใบอนุญาตทำงานได้ไหม?

โดยหลักไม่ได้ ต้องเปลี่ยนเป็นวีซ่า Non-Immigrant B ก่อน โดยอาจขอเปลี่ยนประเภทในประเทศหากคุณสมบัติครบและระยะเวลาพำนักคงเหลือเพียงพอ หรือออกไปยื่นที่สถานทูตไทยในต่างประเทศ เมื่อได้วีซ่าถูกประเภทแล้วจึงยื่นขอใบอนุญาตทำงานที่กรมการจัดหางาน

Digital Work Permit ต่างจากเล่มสีน้ำเงินเดิมอย่างไร?

ระบบดิจิทัลออกใบอนุญาตในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ตรวจสอบได้ออนไลน์ ใช้แทนเล่มกระดาษได้ตามกฎหมาย ลดเวลาการยื่นและการแก้ไขข้อมูล ผู้ถือควรเก็บไฟล์และหมายเลขอ้างอิงไว้แสดงต่อเจ้าหน้าที่ ส่วนผู้ที่ยังถือเล่มเดิมยังใช้ได้จนกว่าจะครบอายุแล้วจึงเปลี่ยนเป็นระบบใหม่เมื่อต่ออายุ

ใบอนุญาตทำงานผูกกับนายจ้างและสถานที่ทำงานอย่างไร?

ใบอนุญาตทำงานระบุนายจ้าง ตำแหน่ง และสถานที่ทำงาน การเปลี่ยนนายจ้างต้องยื่นขอใหม่ ส่วนการเพิ่มสถานที่ทำงานหรือเปลี่ยนตำแหน่งต้องแจ้งแก้ไขก่อนเริ่มปฏิบัติงานจริง การทำงานนอกขอบเขตที่ระบุถือเป็นการทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาตตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว ซึ่งมีโทษปรับทั้งลูกจ้างและนายจ้าง

ทำงานที่ภูเก็ตหรือเชียงใหม่ ต้องยื่นที่ไหน?

ยื่นที่สำนักงานจัดหางานจังหวัดที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ไม่ใช่ที่กรุงเทพฯ และเมื่อได้รับอนุญาตแล้วต้องต่ออายุการอยู่ในราชอาณาจักรกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในจังหวัดเดียวกัน กรณีบริษัทมีสำนักงานใหญ่ที่กรุงเทพฯ แต่พนักงานประจำที่ต่างจังหวัด ต้องระบุสถานที่ทำงานให้ตรงกับความจริง มิฉะนั้นการตรวจสถานประกอบการจะไม่ผ่าน

อัตราส่วนพนักงานไทยต่อคนต่างชาติกำหนดไว้อย่างไร?

แนวปฏิบัติทั่วไปคือพนักงานไทยประกันตนสี่คนต่อคนต่างชาติหนึ่งคน พร้อมทุนจดทะเบียนชำระแล้วสองล้านบาทต่อคนต่างชาติหนึ่งคน กรณีคู่สมรสเป็นคนไทยจะลดเกณฑ์ทุนลง ส่วนกิจการที่ได้รับส่งเสริมจากบีโอไอใช้หลักเกณฑ์ของบีโอไอแทน จึงยืดหยุ่นกว่ามากและยื่นผ่านศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงานได้

อาชีพใดที่คนต่างชาติทำไม่ได้?

มีบัญชีงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำโดยเด็ดขาดและงานที่ให้ทำได้แบบมีเงื่อนไข ตามประกาศที่ออกตามพระราชกำหนดฯ ซึ่งครอบคลุมงานหัตถกรรมและงานที่สงวนไว้หลายประเภท ธุรกิจที่มักเข้าใจผิดคือร้านอาหารและงานบริการหน้าร้าน ซึ่งบางลักษณะงานสงวนไว้สำหรับคนไทย จึงควรตรวจสอบลักษณะงานจริงก่อนกำหนดตำแหน่งในใบอนุญาต

ทำงานทางไกลให้บริษัทต่างประเทศจากไทย ต้องมีใบอนุญาตไหม?

หลักคือการทำงานในราชอาณาจักรต้องได้รับอนุญาต แม้ผู้จ่ายค่าจ้างจะอยู่ต่างประเทศ ทางเลือกที่ชัดเจนขึ้นในปัจจุบันคือวีซ่าประเภท DTV สำหรับผู้ทำงานทางไกล และวีซ่า LTR ประเภท Work-from-Thailand Professional ซึ่งกำหนดคุณสมบัตินายจ้างและรายได้ไว้ชัด การเลือกเส้นทางให้ตรงกับลักษณะงานจริงช่วยลดความเสี่ยงทางกฎหมายในระยะยาว

ใบอนุญาตทำงานหมดอายุพร้อมวีซ่าหรือไม่?

เป็นคนละอายุกันและมักไม่ตรงวัน โดยหลักปฏิบัติ ใบอนุญาตทำงานจะไม่ได้รับอนุมัติเกินกว่าวันสิ้นสุดการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักร ดังนั้นหากต่อวีซ่าช้า ใบอนุญาตทำงานจะถูกจำกัดอายุตามไปด้วย การวางแผนที่ถูกต้องคือเริ่มกระบวนการทั้งสองล่วงหน้าประมาณ 30-45 วัน และต่ออายุใบอนุญาตทำงานก่อนวันหมดอายุเสมอ

ขอใบอนุญาตทำงานในไทยใช้เวลากี่วัน?

หากบริษัทมีเอกสารครบและอยู่ในเกณฑ์ทุนจดทะเบียนและอัตราส่วนพนักงานไทยตามที่กำหนด กรมการจัดหางานพิจารณาโดยทั่วไปประมาณ 7-10 วันทำการ ส่วนกรณีที่ยื่นผ่านระบบ Digital Work Permit หรือผ่าน One Stop Service สำหรับกิจการที่ได้รับส่งเสริม จะเร็วกว่านั้นมาก สิ่งที่ทำให้ล่าช้าที่สุดคือประเภทวีซ่าที่ถืออยู่ไม่ถูกต้อง เพราะต้องถือ Non-Immigrant B ก่อนจึงยื่นขอใบอนุญาตทำงานได้

บริษัทต้องมีทุนจดทะเบียนเท่าไรถึงจ้างชาวต่างชาติได้?

หลักเกณฑ์ทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อชาวต่างชาติหนึ่งคน และต้องมีพนักงานไทยประจำ 4 คนต่อชาวต่างชาติหนึ่งคน กรณีชาวต่างชาติสมรสกับคนไทยโดยชอบด้วยกฎหมาย เกณฑ์ทุนลดเหลือ 1 ล้านบาท ส่วนกิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI ใช้เกณฑ์ของ BOI แทนซึ่งยืดหยุ่นกว่ามาก การวางโครงสร้างเหล่านี้ควรทำตั้งแต่ตอนจดทะเบียนบริษัท ไม่ใช่ตอนจะยื่นขอใบอนุญาต

เปลี่ยนนายจ้างต้องทำใบอนุญาตทำงานใหม่ไหม?

ต้องดำเนินการใหม่ เพราะใบอนุญาตทำงานผูกกับนายจ้าง ตำแหน่ง และสถานที่ทำงานที่ระบุไว้ เมื่อลาออกต้องแจ้งเลิกจ้างและคืนใบอนุญาตภายในกำหนด จากนั้นนายจ้างใหม่ยื่นขอใหม่ทั้งชุด จุดที่ต้องระวังคือวีซ่า Non-B ที่ได้จากนายจ้างเดิมจะถูกยกเลิกตามไปด้วย และมักเหลือเวลาอยู่ในราชอาณาจักรเพียงระยะสั้น จึงควรวางแผนให้สองขั้นตอนนี้ต่อเนื่องกันโดยไม่มีช่องว่าง