โครงการหุ้นพนักงาน (ESOP / Employee Stock Option Plan)

ESOP — Employee Stock Option Plan · § Advisory
Quick Answer
ESOP scheme เริ่ม 90,000 บาท — ครอบคลุมออกแบบ pool 5–15%, vesting 4-year cliff-1, strike price ที่ป้องกัน tax challenge, กลไก leaver (good/bad), และ SEC filing สำหรับบริษัทมหาชน
ระยะเวลา: Plan design 2 สัปดาห์ · Board & shareholder approvals 4 สัปดาห์ · SEC filing (ถ้ามหาชน) 4–6 สัปดาห์
ค่าธรรมเนียมทางการ: ค่าธรรมเนียม ก.ล.ต. 50,000 บาท (ESOP บริษัทมหาชน) · อากรแสตมป์ option agreement 200 บาท/ฉบับ
ฐานทางกฎหมาย
ประกาศ ก.ล.ต. ทจ. 32/2551 (ESOP บริษัทมหาชน) · ประมวลรัษฎากร มาตรา 40(1) ภาษีเงินได้เมื่อใช้สิทธิ์ · ประมวลกฎหมายแพ่งฯ (บริษัทจำกัด) · พ.ร.บ.หลักทรัพย์ 2535 มาตรา 89/28 (executive compensation)
เหมาะกับใคร
Startups ที่ระดม Series A/B, บริษัทมหาชนที่ต้องการ retain executives, และ SME ที่จะปรับสู่ IPO
เอกสารที่ต้องเตรียม
- Plan document พร้อม vesting schedule
- Option agreement รายบุคคล
- มติที่ประชุมผู้ถือหุ้น ¾ อนุมัติ dilution
- Cap table ก่อน/หลัง fully-diluted
- Valuation report (409A-style) สำหรับ strike price
ข้อควรระวัง (Pitfalls)
- Strike price ต่ำกว่ามูลค่ายุติธรรม = สรรพากรตีความเป็นเงินได้ทันทีที่ให้สิทธิ์ ไม่ใช่ตอนใช้สิทธิ์
- ไม่มี bad-leaver clause ทำให้พนักงานที่ถูกไล่ออกยัง exercise ได้
- บริษัทจำกัดออก stock option แล้วไม่จดเพิ่มทุนก่อนใช้สิทธิ์ = สัญญาโมฆะ
กรณีที่ลูกค้ามักใช้
- Series-B fintech ตั้ง ESOP pool 12% พร้อม accelerated vesting กรณี change of control
- บริษัทมหาชน SET50 ออก ESOP รอบ 3 ให้ 42 executives โดยยื่น ก.ล.ต.
- ครอบครัวธุรกิจโอน 5% ให้ทีมบริหารรุ่นใหม่ผ่าน phantom stock (cash-settled)
คำถามที่พบบ่อย
- ต่างกับ RSU อย่างไร?
- Option ต้องจ่าย strike price เมื่อใช้สิทธิ์ · RSU ให้หุ้นทันทีเมื่อ vest ไม่ต้องจ่ายเงิน
- พนักงานเสียภาษีเมื่อไหร่?
- เมื่อ exercise คำนวณจากส่วนต่างมูลค่าตลาด − strike price ตามมาตรา 40(1) หัก ณ ที่จ่ายและยื่น ภ.ง.ด.90/91
- startup ยังไม่จดตลาดใช้ ESOP ได้ไหม?
- ได้ ผ่านบริษัทจำกัด แต่ต้องระวังข้อจำกัด 100 ผู้ถือหุ้น (มาตรา 1096) — ใช้ SPV holding เป็นทางออก
บริการกฎหมายอื่นๆ
ขอใบเสนอราคา — โทร 083-2494999 · LINE @NYC168 · contact@nyclegal.co.th
คำถามที่พบบ่อย
- จดทะเบียนบริษัทจำกัดในไทยต้องมีผู้ถือหุ้นกี่คน?
- ตั้งแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 มีผลใช้บังคับ บริษัทจำกัดสามารถจัดตั้งได้โดยผู้เริ่มก่อการเพียง 2 คนขึ้นไป (เดิมกำหนด 3 คน) และต้องมีกรรมการอย่างน้อย 1 คน ทุนจดทะเบียนไม่มีขั้นต่ำตามกฎหมายทั่วไป แต่จะมีเงื่อนไขขั้นต่ำเมื่อเกี่ยวข้องกับการขอใบอนุญาตทำงานหรือวีซ่าธุรกิจ
- ชาวต่างชาติถือหุ้นในบริษัทไทยได้กี่เปอร์เซ็นต์?
- ถือได้ไม่เกิน 49% หากบริษัทประกอบธุรกิจที่อยู่ในบัญชีท้าย พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 หากต้องการถือเกิน 49% ต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (Foreign Business License) ขอหนังสือรับรองภายใต้สนธิสัญญา เช่น Treaty of Amity สำหรับผู้ถือสัญชาติอเมริกัน หรือได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ซึ่งอนุญาตให้ถือหุ้นได้ 100% ในกิจการที่ได้รับส่งเสริม
- ใช้เวลาจดทะเบียนบริษัทกี่วัน?
- หากเอกสารครบและจองชื่อผ่านแล้ว การจดทะเบียนจัดตั้งที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเสร็จได้ภายใน 1 วันทำการ ส่วนขั้นตอนรวมตั้งแต่จองชื่อ จัดทำหนังสือบริคณห์สนธิ ลงนามเอกสาร และรับหนังสือรับรองพร้อมตรายาง ปกติใช้เวลา 3–7 วันทำการ การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและขึ้นทะเบียนประกันสังคมเป็นขั้นตอนแยกอีกประมาณ 3–5 วันทำการ
- ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เมื่อไร?
- ต้องจดทะเบียนเมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี โดยยื่นคำขอภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ผู้ประกอบการที่ยังไม่ถึงเกณฑ์สามารถขอจดทะเบียนโดยสมัครใจได้ ซึ่งมักจำเป็นเมื่อต้องออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าองค์กร หรือเมื่อใช้ประกอบการขอใบอนุญาตทำงานให้พนักงานต่างชาติ
ดูคำถามหมวด จดทะเบียนธุรกิจ บัญชี ภาษี BOI ทั้งหมด →คลังคำถามทั้งหมด






