Family Business Succession + Governance (Gen-1 → Gen-2/3)

Family Business Succession & Governance Framework (Gen-1 → Gen-2/3) · § Advisory
สรุปก่อนตัดสินใจดำเนินการ
ธุรกิจครอบครัวไทยส่วนใหญ่สะดุดในรุ่นที่สองหรือสาม เพราะไม่มีกติกาเรื่องการถือหุ้น การเข้าทำงานของทายาท และการตัดสินใจเมื่อผู้ก่อตั้งไม่อยู่แล้ว เราช่วยวางโครงสร้างสามชั้นคือ ธรรมนูญครอบครัว (ข้อตกลงที่ไม่ผูกพันตามกฎหมายแต่กำหนดค่านิยมและวิธีคุยกัน) สัญญาผู้ถือหุ้นที่บังคับได้ตามกฎหมาย และบริษัทโฮลดิ้งสำหรับรวมหุ้นของสายตระกูล พร้อมวางข้อจำกัดการโอนหุ้นให้คนนอก สิทธิซื้อก่อน (right of first refusal) กลไกตีราคาหุ้น และทางออกเมื่อทายาทบางคนอยากขายหุ้นออก ควรทำควบคู่กับพินัยกรรมเพื่อให้ทิศทางสองฉบับไม่ขัดกัน
กรอบเวลาและจุดที่ต้องรอหน่วยงาน: ส่วนใหญ่ใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน เพราะต้องประชุมสมาชิกครอบครัวหลายรอบก่อนสรุปถ้อยคำ
ค่าธรรมเนียมทางการ: ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนบริษัทโฮลดิ้งและการแก้ไขข้อบังคับ ตรวจอัตราปัจจุบันกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
กรอบเวลาไม่ใช่คำรับประกันผลหรือนัดศาล โปรดตรวจหมาย กำหนดอายุความ และประกาศล่าสุดของหน่วยงานในคดีของคุณ
ส่งอะไรให้ทนายตรวจในครั้งแรก
ส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องทุกหน้า พร้อมวันที่เกิดเหตุ กำหนดนัดหรือเส้นตาย และผลลัพธ์ที่ต้องการ ทีมงานจึงจะแยกได้ว่าเรื่องใดเร่งด่วน เรื่องใดต้องขอหลักฐานเพิ่ม และเสนอขอบเขตงานได้ตรงเคส
- family tree + shareholder chart 3 generations
- งบการเงิน 10 ปี + valuation < 12 เดือน
- SHA + AoA + wills เดิม
ฐานทางกฎหมาย
ป.พ.พ. §1023 · พ.ร.บ.บริษัทมหาชนจำกัด 2535 · SEC CG Code 2560 · Family Business Constitution (soft law) · IFC Family Business Governance Handbook · German Beirat, Italian Consiglio di Famiglia
📚 แหล่งอ้างอิงทางการ — ตรวจตัวบทและประกาศล่าสุดก่อนดำเนินการ
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — จดทะเบียนนิติบุคคล / ธุรกิจคนต่างด้าว— Department of Business Development
- กรมการปกครอง — ทะเบียนครอบครัว— Department of Provincial Administration
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ตัวบทกฎหมายฉบับทางการ— Office of the Council of State
เหมาะกับใคร
SME/mid-cap ครอบครัวก่อน IPO · Gen-1 ≥ 55 ยังไม่มี succession plan · Gen-2 พร้อมรับช่วง · ครอบครัวมี conflict
เอกสารที่ต้องเตรียม
- family tree + shareholder chart 3 generations
- งบการเงิน 10 ปี + valuation < 12 เดือน
- SHA + AoA + wills เดิม
- Gen-2 CV + performance review + external assessment
- Family Constitution draft + Council Charter
- IPS + Buy-Sell triggers + insurance funding
ข้อควรระวัง (Pitfalls)
- เขียนธรรมนูญครอบครัวสวยงามแต่ไม่มีสัญญาผู้ถือหุ้นรองรับ จึงบังคับไม่ได้จริง
- ไม่กำหนดวิธีตีราคาหุ้นไว้ล่วงหน้า ทำให้ทะเลาะกันตอนมีคนขอออก
- ลืมแก้ข้อบังคับบริษัทให้สอดคล้องกับสัญญาผู้ถือหุ้น
- ยกหุ้นให้ทายาทโดยไม่ดูภาระภาษีการรับให้
กรณีที่ลูกค้ามักใช้
- โรงงานยานยนต์ · Constitution + Board 5 (3 outside) · IPO ปี 3 ราคา (มีค่าเร่งด่วน สอบถาม)
- Gen-2 conflict · mediation + SHA · buy-out the statutory threshold
- family retail · Advisory + Council · revenue (มีค่าเร่งด่วน สอบถาม) ใน 2 ปี
- family bank · Gen-1 → Gen-2 CEO + Gen-3 CFO · smooth transition
คำถามที่พบบ่อย
- ธรรมนูญครอบครัวฟ้องบังคับได้ไหม?
- โดยทั่วไปไม่ เพราะเป็นข้อตกลงเชิงค่านิยม ส่วนที่ต้องการให้บังคับได้ควรย้ายไปอยู่ในสัญญาผู้ถือหุ้นหรือข้อบังคับบริษัท
- ทายาทที่ไม่ได้ทำงานในบริษัทควรถือหุ้นไหม?
- ได้ แต่ควรแยกสิทธิรับเงินปันผลออกจากสิทธิบริหาร เพื่อไม่ให้การตัดสินใจติดขัด
- ครอบครัวที่มีสมาชิกถือสัญชาติต่างชาติทำได้ไหม?
- ทำได้ แต่ต้องตรวจสัดส่วนผู้ถือหุ้นต่างด้าวตามกฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและกฎเฉพาะของธุรกิจนั้น
บริการกฎหมายอื่นๆ
ขอใบเสนอราคา — โทร 083-2494999 · LINE @NYC168 · contact@nyclegal.co.th
คำถามที่พบบ่อย
- จดทะเบียนบริษัทจำกัดในไทยต้องมีผู้ถือหุ้นกี่คน?
- ตั้งแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 มีผลใช้บังคับ บริษัทจำกัดสามารถจัดตั้งได้โดยผู้เริ่มก่อการเพียง 2 คนขึ้นไป (เดิมกำหนด 3 คน) และต้องมีกรรมการอย่างน้อย 1 คน ทุนจดทะเบียนไม่มีขั้นต่ำตามกฎหมายทั่วไป แต่จะมีเงื่อนไขขั้นต่ำเมื่อเกี่ยวข้องกับการขอใบอนุญาตทำงานหรือวีซ่าธุรกิจ
- ชาวต่างชาติถือหุ้นในบริษัทไทยได้กี่เปอร์เซ็นต์?
- ถือได้ไม่เกิน 49% หากบริษัทประกอบธุรกิจที่อยู่ในบัญชีท้าย พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 หากต้องการถือเกิน 49% ต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (Foreign Business License) ขอหนังสือรับรองภายใต้สนธิสัญญา เช่น Treaty of Amity สำหรับผู้ถือสัญชาติอเมริกัน หรือได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ซึ่งอนุญาตให้ถือหุ้นได้ 100% ในกิจการที่ได้รับส่งเสริม
- ใช้เวลาจดทะเบียนบริษัทกี่วัน?
- หากเอกสารครบและจองชื่อผ่านแล้ว การจดทะเบียนจัดตั้งที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเสร็จได้ภายใน 1 วันทำการ ส่วนขั้นตอนรวมตั้งแต่จองชื่อ จัดทำหนังสือบริคณห์สนธิ ลงนามเอกสาร และรับหนังสือรับรองพร้อมตรายาง ปกติ ตามคิวของหน่วยงาน (แจ้งกรอบเวลาหลังตรวจเอกสาร) การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและขึ้นทะเบียนประกันสังคมเป็นขั้นตอนแยกอีก ตามคิวของหน่วยงาน (แจ้งกรอบเวลาหลังตรวจเอกสาร)
- ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เมื่อไร?
- ต้องจดทะเบียนเมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี โดยยื่นคำขอภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ผู้ประกอบการที่ยังไม่ถึงเกณฑ์สามารถขอจดทะเบียนโดยสมัครใจได้ ซึ่งมักจำเป็นเมื่อต้องออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าองค์กร หรือเมื่อใช้ประกอบการขอใบอนุญาตทำงานให้พนักงานต่างชาติ
ดูคำถามหมวด จดทะเบียนธุรกิจ บัญชี ภาษี BOI ทั้งหมด →คลังคำถามทั้งหมด






