อนุญาโตตุลาการนักลงทุน–รัฐ (ICSID · UNCITRAL · BIT)

Investor-State Arbitration (ICSID · UNCITRAL · BIT / MIT) · § CrossBorder
สรุปก่อนตัดสินใจดำเนินการ
นักลงทุนต่างชาติที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการรัฐ เช่น เพิกถอนใบอนุญาตหรือยึดทรัพย์โดยไม่เป็นธรรม อาจมีสิทธิเรียกร้องตามสนธิสัญญาคุ้มครองการลงทุนทวิภาคี (BIT) หรือความตกลงการค้าเสรี ผ่าน ICSID หรือกฎ UNCITRAL ไทยมีความตกลงลักษณะนี้กับหลายประเทศ แต่ไทยยังไม่ได้ให้สัตยาบันอนุสัญญา ICSID จึงต้องตรวจช่องทางในสนธิสัญญาแต่ละฉบับ เราช่วยตรวจสัญชาติและโครงสร้างการลงทุนว่าได้รับความคุ้มครองหรือไม่ เตรียมหนังสือแจ้งข้อพิพาทและช่วงเจรจาบังคับก่อนฟ้อง ร่วมกับสำนักงานกฎหมายระหว่างประเทศ
กรอบเวลาและจุดที่ต้องรอหน่วยงาน: ช่วงเจรจาบังคับก่อนฟ้องมักหลายเดือน คดีเต็มรูปแบบใช้หลายปี
ค่าธรรมเนียมทางการ: ค่าใช้จ่ายสถาบันและอนุญาโตตุลาการสูงและแปรผัน ตรวจตามกฎที่ใช้
กรอบเวลาไม่ใช่คำรับประกันผลหรือนัดศาล โปรดตรวจหมาย กำหนดอายุความ และประกาศล่าสุดของหน่วยงานในคดีของคุณ
ส่งอะไรให้ทนายตรวจในครั้งแรก
ส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องทุกหน้า พร้อมวันที่เกิดเหตุ กำหนดนัดหรือเส้นตาย และผลลัพธ์ที่ต้องการ ทีมงานจึงจะแยกได้ว่าเรื่องใดเร่งด่วน เรื่องใดต้องขอหลักฐานเพิ่ม และเสนอขอบเขตงานได้ตรงเคส
- หลักฐาน 'investment' ตาม Salini test (contribution, duration, risk, host-state development)
- หลักฐาน 'investor' — nationality + corporate structure (avoid treaty shopping)
- measure ของรัฐ (พ.ร.บ., มติ ครม., คำสั่งศาล) + timeline
ฐานทางกฎหมาย
ICSID Convention 1965 (154 ประเทศ; ไทยลงนามแต่ไม่ให้สัตยาบัน — ใช้ Additional Facility) · UNCITRAL Arbitration Rules 2013 · Thai BITs 42 ฉบับ (มี China 1985, Germany 2002, Netherlands 1972, UK 1978) · ASEAN Comprehensive Investment Agreement (ACIA) 2009 · Energy Charter Treaty 1994
📚 แหล่งอ้างอิงทางการ — ตรวจตัวบทและประกาศล่าสุดก่อนดำเนินการ
- สถาบันอนุญาโตตุลาการ (THAC)— Thailand Arbitration Center
- กรมที่ดิน— Department of Lands
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)— Thai FDA
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ตัวบทกฎหมายฉบับทางการ— Office of the Council of State
เหมาะกับใคร
นักลงทุนต่างชาติในไทยที่ถูกยึดกิจการ/เพิกถอนใบอนุญาต/เก็บภาษีเลือกปฏิบัติ · นักลงทุนไทยในต่างประเทศ (ปิโตร, โรงไฟฟ้า, โทรคมนาคม) ที่ประเทศ host ผิด BIT · SOE ต้อง defend claim
เอกสารที่ต้องเตรียม
- หลักฐาน 'investment' ตาม Salini test (contribution, duration, risk, host-state development)
- หลักฐาน 'investor' — nationality + corporate structure (avoid treaty shopping)
- measure ของรัฐ (พ.ร.บ., มติ ครม., คำสั่งศาล) + timeline
- damages ตาม Chorzów Factory principle (DCF, sunk cost, market value)
- diplomatic correspondence + minutes ประชุมกับรัฐ
- third-party funding disclosure (ICSID Rule 14, 2022)
ข้อควรระวัง (Pitfalls)
- ปรับโครงสร้างการลงทุนหลังเกิดข้อพิพาทแล้วเพื่อหาสนธิสัญญา
- ไม่ส่งหนังสือแจ้งและรอช่วงเจรจาตามสนธิสัญญา
- คิดว่าทุกสนธิสัญญายังมีผลบังคับ
กรณีที่ลูกค้ามักใช้
- German investor · โรงไฟฟ้าถูกเพิกถอนใบอนุญาต · UNCITRAL Netherlands BIT · settled USD 165M pre-award
- Thai telecom · Myanmar coup · ICSID Additional Facility · claim USD 380M ongoing
- Chinese SEZ investor · ไทย BIT 1985 · MFN + FET breach · award USD 47M
- SOE defence · Australian miner · ACIA claim USD 220M · won on jurisdiction
คำถามที่พบบ่อย
- บริษัทไทยฟ้องรัฐต่างประเทศได้ไหม?
- ได้ถ้าประเทศนั้นมีสนธิสัญญากับไทยที่ให้สิทธิ
- ต้องฟ้องศาลในประเทศก่อนไหม?
- บางสนธิสัญญากำหนด บางฉบับไม่ ต้องอ่านถ้อยคำ
- ข้อมูลคดีเป็นความลับไหม?
- หลายคดีเปิดเผยต่อสาธารณะมากขึ้นตามกฎความโปร่งใส
บริการกฎหมายอื่นๆ
ขอใบเสนอราคา — โทร 083-2494999 · LINE @NYC168 · contact@nyclegal.co.th
คำถามที่พบบ่อย
- จดทะเบียนบริษัทจำกัดในไทยต้องมีผู้ถือหุ้นกี่คน?
- ตั้งแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 มีผลใช้บังคับ บริษัทจำกัดสามารถจัดตั้งได้โดยผู้เริ่มก่อการเพียง 2 คนขึ้นไป (เดิมกำหนด 3 คน) และต้องมีกรรมการอย่างน้อย 1 คน ทุนจดทะเบียนไม่มีขั้นต่ำตามกฎหมายทั่วไป แต่จะมีเงื่อนไขขั้นต่ำเมื่อเกี่ยวข้องกับการขอใบอนุญาตทำงานหรือวีซ่าธุรกิจ
- ชาวต่างชาติถือหุ้นในบริษัทไทยได้กี่เปอร์เซ็นต์?
- ถือได้ไม่เกิน 49% หากบริษัทประกอบธุรกิจที่อยู่ในบัญชีท้าย พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 หากต้องการถือเกิน 49% ต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (Foreign Business License) ขอหนังสือรับรองภายใต้สนธิสัญญา เช่น Treaty of Amity สำหรับผู้ถือสัญชาติอเมริกัน หรือได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ซึ่งอนุญาตให้ถือหุ้นได้ 100% ในกิจการที่ได้รับส่งเสริม
- ใช้เวลาจดทะเบียนบริษัทกี่วัน?
- หากเอกสารครบและจองชื่อผ่านแล้ว การจดทะเบียนจัดตั้งที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเสร็จได้ภายใน 1 วันทำการ ส่วนขั้นตอนรวมตั้งแต่จองชื่อ จัดทำหนังสือบริคณห์สนธิ ลงนามเอกสาร และรับหนังสือรับรองพร้อมตรายาง ปกติ ตามคิวของหน่วยงาน (แจ้งกรอบเวลาหลังตรวจเอกสาร) การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและขึ้นทะเบียนประกันสังคมเป็นขั้นตอนแยกอีก ตามคิวของหน่วยงาน (แจ้งกรอบเวลาหลังตรวจเอกสาร)
- ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เมื่อไร?
- ต้องจดทะเบียนเมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี โดยยื่นคำขอภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ผู้ประกอบการที่ยังไม่ถึงเกณฑ์สามารถขอจดทะเบียนโดยสมัครใจได้ ซึ่งมักจำเป็นเมื่อต้องออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าองค์กร หรือเมื่อใช้ประกอบการขอใบอนุญาตทำงานให้พนักงานต่างชาติ
ดูคำถามหมวด จดทะเบียนธุรกิจ บัญชี ภาษี BOI ทั้งหมด →คลังคำถามทั้งหมด






